Soru

Zorluk: ZorKesinlik ve Olasılık Analizi

Bir kırtasiyeden alışveriş yapan Arda, Burcu, Canan, Deniz ve Elif; kurşun kalem veya tükenmez kalemden birini satın almıştır. Bu kişilerin alışveriş sıralarına (1’den 5’e kadar) ve aldıkları kalem türlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her bir kişi yalnızca bir tür kalem almıştır.
* Üç kişi kurşun kalem, iki kişi tükenmez kalem almıştır.
* 1. ve 5. sırada alışveriş yapanlar farklı tür kalemler almışlardır.
* Burcu, Deniz’den hemen sonra alışveriş yapmıştır.
* Elif, Canan’dan hemen önce alışveriş yapmıştır.
* Canan 2. sırada alışveriş yapmıştır ve tükenmez kalem almamıştır.
* Arda, 4. sırada alışveriş yapmış ve kurşun kalem almıştır.
* Deniz ve Elif aynı tür kalem almışlardır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Burcu, kurşun kalem almıştır.Cevap
  2. B
    Deniz, 5. sırada alışveriş yapmıştır.
  3. C
    Elif, kurşun kalem almıştır.
  4. D
    Canan ve Arda farklı tür kalem almışlardır.
  5. E
    1. sırada alışveriş yapan kişi kurşun kalem almıştır.

Cevap

Burcu'nun kurşun kalem aldığı ifadesi kesinlikle doğrudur.
Yapılan mantıksal çözümlemede; Elif (1-Tükenmez), Canan (2-Kurşun), Deniz (3-Tükenmez), Arda (4-Kurşun) ve Burcu (5-Kurşun) düzeni oluşmaktadır. Bu tabloda Burcu'nun kurşun kalem aldığı sonucu kesin bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kişilerin alışveriş sıralamasını belirlemek için öncülleri analiz et.
Canan 2. sıradadır. Elif, Canan'dan hemen önce olduğu için 1. sıradadır. Arda 4. sıradadır. Burcu Deniz'den hemen sonra olduğu için boş kalan 3. ve 5. sıralara sırasıyla Deniz (3) ve Burcu (5) yerleşir.
Sıralama verileri birbirine bağlıdır ve tek bir dizilim mümkündür: 1-Elif, 2-Canan, 3-Deniz, 4-Arda, 5-Burcu.
2
Kişilerin aldığı kalem türlerini belirlemek için tür kısıtlamalarını uygula.
Canan kurşun (tükenmez değil), Arda kurşun kalem almıştır. 1. (Elif) ve 5. (Burcu) farklı türdedir. Deniz ve Elif aynı türdedir.
Kalem türlerini denkleştirmek için olasılıkları değerlendirmek gerekir.
3
Toplam kalem sayısı kuralını (3 kurşun, 2 tükenmez) kullanarak kesin sonuçlara ulaş.
Eğer Elif ve Deniz kurşun kalem alsaydı, Burcu tükenmez alacaktı (farklılık kuralı) ve toplamda 4 kurşun kalem olacaktı (Yanlış). Dolayısıyla Elif ve Deniz tükenmez, Burcu ise kurşun kalem almıştır.
Olasılıklardan biri toplam sayıyı bozduğu için elenir; geriye tek bir kesin tablo kalır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık: Değişkenleri eşleştirme ve kesinlik analizi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla