Soru

Zorluk: Kolay"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Bir kamu kurumunun hazırladığı resmi duyuru metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Sınav başvuru kılavuzundaki güncel bilgileri dikkatle incelemeniz gerekmektedir.
  2. B
    Siz de bu yılki hizmet içi eğitim programına katılmak ister misiniz?
  3. Kurumumuzun yeni binasın da bir kütüphane oluşturulması planlanıyor.Cevap
  4. D
    Hazırlanan raporun sonuçlarını yarınki toplantıda mı açıklayacaksınız?
  5. E
    Öyle ki herkes bu sınavın adil bir şekilde yapılmasını bekliyordu.

Cevap

Kurumumuzun yeni binasın da bir kütüphane oluşturulması planlanıyor.
Doğru cevap olan cümlede, kütüphanenin nerede olduğu (binasında) belirtilmektedir. Yer bildiren '-da' eki bulunma durum ekidir ve kelimeye bitişik yazılmalıdır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulduğu için bağlaç olarak değerlendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de/da' ifadesinin görevini belirle.
"Binasında" sözcüğündeki '-da', bulunma (yer) bildiren bir ektir.
Cümledeki anlam, bir şeyin binanın içinde yer aldığını (bulunma) ifade etmektedir.
2
Çıkarma testini uygula.
"Kurumumuzun yeni binasın bir kütüphane oluşturulması..." ifadesi anlamsızlaşmaktadır.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulan 'de/da' bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
3
Diğer unsurları (ki, mi) kontrol et.
Diğer seçeneklerdeki 'ki' ve 'mi' kullanımları kurallara uygundur.
Sıfat yapan '-ki' bitişik, bağlaç olan 'ki' ayrı, soru eki olan 'mi' her zaman ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Bulunma hal eki olan '-de/-da' kelimeye bitişik yazılırken, bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır.

İpuçları

1
'de'yi cümleden çıkardığınızda anlam bozuluyorsa o bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
2
'ki' ekinden sonra '-ler/-lar' çoğul ekini getirebiliyorsanız (örneğin: kılavuzundakiler) o bir ektir ve bitişik yazılır.
3
C seçeneğindeki 'binasın da' ifadesini 'binasında' şeklinde okuduğunuzda yer bildirdiğini ve cümleden çıkarılamayacağını fark edebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılamayacağını unutmayın. Eğer cümlede 'te/ta' görüyorsanız ve bu bir bağlaçsa yazım yanlışı vardır.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'de' yerine 'dahi' veya 'bile' kelimelerini getirmeyi deneyin. Eğer anlamlı oluyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. 'Binasın dahi kütüphane' anlamsız olduğu için buradaki ek olmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla