Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) ilanı, süresi ve denetimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Olağanüstü halin her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılmasına ilişkin süre sınırı, savaş hallerinde uygulanmaz.
  2. B
    Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi süresi dolan bir olağanüstü hali, Cumhurbaşkanının istemi olmaksızın re'sen uzatma yetkisine sahiptir.Cevap
  4. D
    Olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenemez.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, OHALOHAL süresi içinde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasına ilişkin Anayasadaki güvencelere aykırı tedbirler alabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin süresi dolan bir olağanüstü hali Cumhurbaşkanının istemi olmaksızın re'sen uzatabileceği bilgisi yanlıştır; uzatma işlemi için Cumhurbaşkanının talebi şarttır.
Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca, ilan edilmiş bir olağanüstü halin süresi dolmak üzereyken bu sürenin uzatılabilmesi (her defasında en fazla 44 ay olacak şekilde) sadece Cumhurbaşkanının talebi ile mümkündür. TBMM, Cumhurbaşkanından bir talep gelmediği sürece süreyi re'sen (kendiliğinden) uzatamaz. Meclisin re'sen yapabileceği işlemler süreyi kısaltmak veya OHAL'i tamamen kaldırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilanı yetkisini belirle
Olağanüstü hal ilan etme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına aittir.
Anayasa'nın 119119. maddesi yürütme organının başı olarak bu yetkiyi Cumhurbaşkanına vermiştir.
2
Meclis onay ve süre müdahalesini incele
Meclis süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya onaylayabilir.
Yasama organı, yürütmenin ilan ettiği OHAL üzerinde denetim yetkisine sahiptir.
3
Uzatma (temdit) prosedürünü analiz et
Süreyi uzatma yetkisi TBMM'dedir ancak bu yetkiyi kullanabilmesi için Cumhurbaşkanının istemde bulunması gerekir.
Meclis, Cumhurbaşkanının talebi olmadan kendi başına süreyi ileriye dönük uzatamaz.
4
Savaş istisnasını kontrol et
Normalde her uzatma en fazla 44 aydır, ancak savaşta bu sınır yoktur.
Savaş halinin belirsizliği nedeniyle anayasa koyucu bu durumu istisna tutmuştur.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Uzatma Prosedürü ve Yetki Paylaşımı

İpuçları

1
OHAL yönetiminde yetki paylaşımına dikkat edin: İlan CB, onay ve uzatma TBMM.
2
Meclis, yürütmenin ilan ettiği bir durumu denetlerken süreyi kısaltabilir ama uzatmak için yürütmenin (CB) ihtiyacını/talebini beklemek zorundadır.
3
Anayasa 119. maddeye göre: 'Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir' ifadesi anahtar noktadır.

Daha Fazla Pratik

Olağan dönem CBK'ları ile OHAL CBK'ları arasındaki yargısal denetim farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru