Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bir bölgede "tabii afet" gerekçesiyle ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) uygulamasının üçüncü ayında, afet bölgesindeki şartların tamamen normale döndüğü tespit edilmiştir.

19821982 Anayasası’na göre, ilan edilen süre henüz dolmamış olmasına rağmen bu bölgedeki OHALOHAL uygulamasını tamamen kaldırma yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sadece Cumhurbaşkanının kararıyla kaldırılabilir; TBMM’nin kaldırma yetkisi yoktur.
  2. B
    TBMM, ancak Cumhurbaşkanının bu yönde bir istemde bulunması halinde OHAL’i kaldırabilir.
  3. TBMM, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın da OHAL’i kaldırma yetkisine sahiptir.Cevap
  4. D
    Milli Güvenlik Kurulu'nun "şartlar sona ermiştir" tavsiye kararı olmadan hiçbir merci tarafından süresinden önce kaldırılamaz.
  5. E
    OHAL bir kez ilan edildikten sonra, ancak Anayasa Mahkemesinin "şartların ortadan kalktığına" dair kararı ile sonlanabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın da olağanüstü hali kaldırma yetkisine sahiptir.
1982 Anayasası'nın 119. maddesinin 4. fıkrasına göre, Olağanüstü Hal (OHAL) ilan kararı TBMM'ye sunulduktan sonra Meclis; süreyi değiştirebilir (kısaltabilir veya uzatabilir) veya olağanüstü hali tamamen kaldırabilir. Anayasa metninde 'Cumhurbaşkanının istemi üzerine' ibaresi sadece sürenin uzatılması işlemi için kullanılmıştır. Dolayısıyla TBMM, Cumhurbaşkanından bir talep gelmese dahi, şartların değiştiğine kanaat getirirse OHAL'i her zaman kaldırma yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 119. maddesindeki yetki dağılımını inceleyin.
Olağanüstü hal ilan etme yetkisinin Cumhurbaşkanına, bu ilanı onaylama ve denetleme yetkisinin TBMM'ye ait olduğu görülür.
Sürecin hangi anayasal çerçevede yürüdüğünü anlamak için.
2
TBMM'nin OHAL süreci üzerindeki spesifik yetkilerini ayrıştırın.
Meclis; süreyi uzatabilir, kısaltabilir veya hali tamamen kaldırabilir.
Meclis'in müdahale alanlarını belirlemek için.
3
"Cumhurbaşkanı istemi" şartının hangi durumlarda arandığını kontrol edin.
İstem şartı sadece "uzatma" (temdit) yetkisi için belirtilmiştir; kaldırma yetkisi için böyle bir sınırlama yoktur.
Hatalı seçenekleri elemek ve doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) rejiminde yasamanın (TBMM) üstünlüğü ve re'sen (doğrudan) kaldırma yetkisi.

İpuçları

1
OHALOHAL sürecinde TBMM, Cumhurbaşkanının kararlarını denetleyen en üst mercidir.
2
Anayasa'da "Cumhurbaşkanının istemi" şartı sadece sürenin artırılması (uzatılması) durumunda aranır.
3
TBMM, süreyi kısaltmak veya rejimi tamamen bitirmek için kimseden onay veya talep beklemek zorunda değildir.

Daha Fazla Pratik

OHAL süresinin uzatılması durumunda azami süre sınırlarını ve savaş hali istisnasını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru