Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlılar döneminde Maveraünnehir bölgesinde inşa edilen 'Ribatlar' başlangıçta sınır güvenliğini sağlayan askeri karakollar iken, zamanla ticaret yolları üzerinde kervansaraylara dönüşmüştür. Aynı dönemde kurulan 'Bimarhaneler' ise halka ücretsiz sağlık hizmeti sunan ve tıp eğitimi veren merkezler olarak faaliyet göstermiştir. Bu kurumların Karahanlılar toplumundaki işlevleri ve zaman içindeki değişimi dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Devletin, toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve ticari hayatı canlandırmak amacıyla kurumsallaşmaya gittiğiCevap
  2. B
    İslamiyet öncesi 'Kut' anlayışı gereğince bu kurumların sadece hanedan üyelerinin kullanımına sunulduğu
  3. C
    Gazneliler ve Büyük Selçukluların aksine Karahanlıların göçebe yaşam tarzını koruyarak yerleşik hayata geçmediği
  4. D
    Bu kurumların gerçek hayatta karşılığı olmadığı ve sadece 'Divan-ı Lügati't-Türk' eserinde edebi birer unsur olarak geçtiği
  5. E
    Savaşlar sonucunda tahrip olan bu kurumların Anadolu'nun Türkleşme sürecini tamamen durdurduğu

Cevap

Devletin, toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve ticari hayatı canlandırmak amacıyla kurumsallaşmaya gittiği
Karahanlılar, Ribatları kervansaraylara dönüştürerek ticareti, Bimarhaneleri açarak sağlık hizmetlerini kurumsallaştırmışlardır. Bu durum, devletin sosyal ve ekonomik alanlarda aktif rol oynayarak toplumsal refahı hedeflediğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Adım 1: Metindeki kurumların (Ribat ve Bimarhane) tanımlarını ve işlevlerini analiz edin.
Sonuç: Ribatların askeri yapıdan ticari yapıya (kervansaray) dönüştüğü, Bimarhanelerin ise sağlık hizmeti verdiği belirlenir.
Neden: Sorunun kökünde istenen yargıya ulaşmak için kurumların temel amaçlarını anlamak gerekir.
2
Adım 2: Bu kurumların ortak paydasını ve devletin bu konudaki rolünü değerlendirin.
Sonuç: Devletin hem ekonomik (ticaret) hem de sosyal (sağlık) alanda halkın ihtiyaçlarına yönelik kalıcı çözümler ürettiği görülür.
Neden: Kurumsal yapıların varlığı, devletin organize bir şekilde toplumsal refahı hedeflediğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Sosyal Devlet ve Kurumsallaşma

İpuçları

1
Ribatların zamanla kervansaraya dönüşmesi hangi ekonomik faaliyetin önemsendiğini gösterir?

Daha Fazla Pratik

Karahanlılardaki Gulam sistemi ile daha sonraki Türk devletlerindeki (Gazneliler, Selçuklular) askeri yapıları karşılaştırarak kurumsal devamlılığı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla