Soru

Zorluk: OrtaKesinlik ve Olasılık Analizi

Arda, Banu, Can, Dilek ve Erdem adlı beş öğrenci; bir mağazadan Siyah, Beyaz ve Mavi renkli tişörtlerden birer tane almıştır. Öğrencilerin aldıkları tişörtlerin renklerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her öğrenci yalnızca bir tişört almıştır.
* Her renk tişörtten en az birer tane alınmıştır.
* Mavi renkli tişörtü sadece bir öğrenci almıştır.
* Arda ve Banu aynı renk tişörtü almıştır.
* Can ve Dilek farklı renkli tişörtler almıştır.
* Erdem, Siyah renkli bir tişört almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Can, Mavi renkli tişört almıştır.
  2. B
    Dilek, Beyaz renkli tişört almıştır.
  3. Mavi renkli tişörtü alan kişi Can veya Dilek'tir.Cevap
  4. D
    Siyah renkli tişörtü alan toplam öğrenci sayısı ikidir.
  5. E
    Arda ve Erdem aynı renk tişört almıştır.

Cevap

Mavi renkli tişörtü alan kişinin Can veya Dilek olduğu yargısı kesinlikle doğrudur.
Soruda mavi tişörtün sadece bir kişi tarafından alındığı belirtilmiştir. Arda ve Banu aynı renk tişörtü aldıkları için (en az iki kişi) mavi almış olamazlar. Erdem'in siyah aldığı kesin bilgidir. Geriye kalan Can ve Dilek'ten biri mutlaka mavi tişörtü seçen tek kişi olmalıdır. Bu durum, mavi tişörtü alanın Can veya Dilek olduğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgileri ve kısıtları belirle.
Toplam 55 öğrenci ve 33 renk (Siyah, Beyaz, Mavi) vardır. Mavi tişörtü sadece 11 kişi almıştır. Erdem Siyah almıştır.
Tabloyu oluştururken kesin olan verilerden başlamak olasılıkları daraltır.
2
Mavi tişörtü alamayacak kişileri ele.
Arda ve Banu aynı renk aldığı için en az 22 kişi ederler, dolayısıyla mavi alamazlar. Erdem zaten siyah almıştır.
Mavi tişörtün sadece bir kişi tarafından alınmış olması, grupların elenmesini sağlar.
3
Kalan öğrenciler üzerinden çıkarım yap.
Geriye Can ve Dilek kalmaktadır. Mavi rengin mutlaka bir kişi tarafından alınması gerektiği kuralına göre, mavi tişörtü ya Can ya da Dilek almıştır.
Her renkten en az bir tane alınması zorunluluğu, boşta kalan rengin mutlaka kalan kişilere atanmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Kesinlik ve Olasılık Analizi

İpuçları

1
Önce mavi tişörtün sayısına odaklanın; sadece bir kişi olduğu bilgisi seçenekleri elemenize yardımcı olacaktır.
2
Arda ve Banu bir çift oluşturduğu için mavi tişörtü alamazlar. Erdem'in rengi de bellidir.
3
Mavi tişörtü alabilecek sadece iki aday kalıyor: Can veya Dilek. Her renkten en az bir tane alınması gerektiği için bu ikisinden biri mutlaka mavi almıştır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kurguyu 'en az iki kişi aynı şeyi yapmıştır' kuralı ile deneyerek kesinlik farklarını analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Küçük bir tablo oluşturarak öğrenci isimlerini satırlara, renkleri sütunlara yerleştirin. 'X' ve '?' işaretlerini kullanarak kesin olmayan durumları görselleştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla