Soru

Zorluk: OrtaI. Dünya Savaşı'nın Sebepleri ve Osmanlı'nın Savaşa Girişi

1914 yılında Avrupa'da büyük çatışmanın başlaması üzerine genel seferberlik ilan eden Bâb-ı Âli, tarafsız kalacağını duyurmasına rağmen uluslararası dengeleri sarsan kararlar almıştır. Akdeniz'de İngiliz donanmasının takibinden kaçan Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemilerinin Çanakkale Boğazı'ndan geçişine izin verilmesi bu sürecin en kritik aşamasını oluşturmuştur.

Bu kriz karşısında Osmanlı Hükûmetinin sergilediği aşağıdaki diplomatik ve askerî tutumlardan hangisi, uluslararası tarafsızlık hukukunun çiğnenmesine ve devletin I. Dünya Savaşı'na fiilen çekilmesine doğrudan zemin hazırlamıştır?

  1. A
    Boğazlar Sözleşmesi hükümlerine dayanarak zırhlıların sadece silahsız ticaret gemisi statüsünde geçişine izin verildiğinin açıklanması
  2. Uluslararası hukukun gerektirdiği gibi gemileri silahsızlandırmak yerine satın aldığını açıklayıp donanmaya katması ve personeliyle Karadeniz'e sevk etmesiCevap
  3. C
    Kapitülasyonların tek taraflı kaldırılması karşılığında İtilaf Devletleri ile Londra'da yeni bir savunma paktı imzalanması
  4. D
    İtalya'nın İttifak Bloku'ndan ayrılmasını engellemek adına Akdeniz'deki tüm Osmanlı deniz üslerinin İtalyan donanmasına tahsis edilmesi
  5. E
    Osmanlıcılık politikasını sürdürebilmek için İtilaf elçilerinin baskısıyla Meclis-i Mebusan'ın süresiz olarak tatil edilmesi

Cevap

Uluslararası hukukun gerektirdiği gibi gemileri silahsızlandırmak yerine satın aldığını açıklayıp donanmaya katması ve personeliyle Karadeniz'e sevk etmesi
Uluslararası savaş hukukuna göre tarafsız bir devlet, sığındığı limandaki yabancı savaş gemilerini ya 24 saat içinde liman dışına çıkarmak ya da gemileri silahsızlandırıp personeli enterne etmekle yükümlüdür. Osmanlı Devleti bu kuralı uygulamayarak Goeben ve Breslau zırhlılarını satın aldığını ilan etmiş, Yavuz ve Midilli isimlerini vererek donanmaya katmıştır. Alman Amiral Souchon komutasındaki bu gemilerin Karadeniz'e açılarak Rus limanlarını bombalaması, Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen girmesine yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası savaş hukuku ve tarafsızlık kurallarını analiz etme
Tarafsız bir devletin karasularına sığınan muharip savaş gemilerini 24 saat içinde ya limandan çıkarması ya da silahlarından arındırarak (silahsızlandırarak) mürettebatını savaş sonuna kadar enterne etmesi zorunludur.
Tarafsızlık statüsünün korunması için uluslararası teamül ve kuralların işletilmesi gerekir.
2
Osmanlı Devleti'nin Goeben ve Breslau krizindeki tutumunu değerlendirme
Osmanlı Hükûmeti gemileri enterne etmek yerine İngiltere'nin parası ödendiği halde teslim etmediği 'Sultan Osman' ve 'Reşadiye' gemilerine karşılık Almanya'dan satın aldığını açıklamış; gemilere Türk bayrağı çekerek adlarını 'Yavuz' ve 'Midilli' olarak değiştirmiştir.
Alman mürettebat Osmanlı üniforması giydirilerek görevde tutulmuş ve Enver Paşa'nın gizli emriyle Karadeniz'e açılmıştır.
3
Fiilî savaşa geçiş sürecini tespit etme
Yavuz ve Midilli'nin 29 Ekim 1914'te Rusya'nın Sivastopol, Odessa ve Novorossiysk limanlarını topa tutmasıyla Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'na fiilen katılmıştır.
Bu hamle tarafsızlığın ihlal edilerek çatışmaya doğrudan dahil olunduğu kırılma anıdır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Giriş Süreci ve Yavuz-Midilli Olayı

İpuçları

1
Tarafsız bir ülkenin sığınan yabancı savaş gemilerine karşı uluslararası hukukta uyması gereken zorunlu yükümlülükleri (silahsızlandırma/enterne etme) hatırlayınız.
2
Alman zırhlıları Goeben ve Breslau'nun Osmanlı donanmasına katılma bahanesini ve ardından Karadeniz'de yaşanan gelişmeleri göz önüne alınız.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesiyle birlikte açılan taarruz ve savunma cephelerinin stratejik amaçlarını pekiştiren sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'tarafsızlık hukukuna aykırılık' ve 'fiilen savaşa girme' ifadeleri doğrudan Yavuz ve Midilli olayı ile Karadeniz'deki Rus limanlarının bombalanması sürecini işaret etmektedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla