Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na giriş sürecinde 2 Ağustos 1914’te Almanya ile gizli ittifak antlaşması imzalaması ile 29 Ekim 1914’te Karadeniz Olayı ile savaşa fiilen dahil olması arasında geçen süreçte yaşanan gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Aİngiltere’nin bedeli halktan toplanan bağışlarla ödenmiş olan Sultan Osman ve Reşadiye zırhlılarına el koyması, Osmanlı kamuoyunda İtilaf karşıtı ve Almanya yanlısı havanın güçlenmesinde etkili olmuştur.
- BAlman donanmasına ait Goeben ve Breslau zırhlılarının Boğazlardan geçişine izin verilmesi, tarafsızlık hukukuna aykırı görüldüğü için gemilerin satın alındığı ilan edilerek diplomatik bir kılıf oluşturulmuştur.
- Osmanlı Devleti'nin 9 Eylül 1914'te kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırma kararı, müttefiki Almanya ve Avusturya-Macaristan tarafından memnuniyetle karşılanmış ve derhal onaylanmıştır.Cevap
- Dİtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin tarafsızlığını koruması karşılığında kapitülasyonlar üzerinde görüşmeler yapılabileceğini ve savaş sonrasında toprak bütünlüğünün güvenceye alınacağını vadetmiştir.
- EOsmanlı Devleti genel seferberlik ilan etmesine ve Almanya ile ittifak bağı kurmasına rağmen, askeri hazırlıklarını tamamlayabilmek adına bir süre 'silahlı tarafsızlık' politikasını sürdürmüştür.
Cevap
Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları tek taraflı kaldırma kararına Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın destek verdiği yargısı yanlıştır; zira müttefik devletler de dahil tüm büyük güçler bu kararı ortak nota ile protesto etmiştir.
Osmanlı Devleti, 9 Eylül 1914 tarihinde kapitülasyonları 1 Ekim 1914 itibarıyla tek taraflı olarak kaldırdığını açıklamıştır. Bu karar sadece İtilaf Devletleri tarafından değil, Osmanlı Devleti'nin henüz gizli ittifak yapmış olduğu müttefikleri Almanya ve Avusturya-Macaristan elçileri tarafından da şiddetle protesto edilmiş ve ortak bir nota ile Osmanlı Hükûmeti'ne iletilmiştir. Dolayısıyla müttefiklerin bu kararı derhal ve memnuniyetle onayladığı ifadesi tarihsel bir yanılgıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı Başında Osmanlı Diplomasisi, Müttefik İlişkileri ve Kapitülasyonların İlgası
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş sürecindeki ekonomik ve hukuki bağımsızlık hamleleri ile müttefiklerinin ulusal çıkarlarını göz önünde bulundurunuz.
2
İttifak Devletleri blokunda yer alan Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın Osmanlı Devleti üzerindeki mali ve ticari imtiyazlarından vazgeçip vazgeçmeyeceğini düşününüz.
3
Kapitülasyonların tek taraflı ilgasına karşı çıkan devletlerin sadece İtilaf Devletleri mi yoksa tüm büyük devletler mi olduğuna odaklanınız.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı taarruz ve savunma cephelerinin stratejik hedeflerini ve savaşa giriş sürecindeki Alman planlarıyla uyumunu inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya stratejik çıkarlar açısından yaklaşıldığında; kapitülasyonlar ekonomik bir imtiyaz olduğu için müttefik olsa dahi hiçbir Avrupalı gücün bu imtiyazdan gönüllü olarak feragat etmeyeceği ilkesi hatırlanarak doğrudan sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s