Akarsular, geçtikleri arazinin jeolojik yapısına, tabakaların direnç durumuna ve yatak eğimine bağlı olarak çeşitli vadi tipleri oluştururlar. Buna göre, aşağıdaki vadi tipi ve bu vadinin oluştuğu araziye dair verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- AÇentik Vadi: Akarsuyun yukarı çığırında, yatak eğiminin ve derine aşındırmanın fazla olduğu genç araziler.
- BBoğaz Vadi: Sıradağların akarsular tarafından enine yarılmasıyla oluşan, dik yamaçlı ve tabanı dar olan alanlar.
- CKanyon Vadi: Dirençleri farklı olan karstik tabakaların bulunduğu, yamaçları basamaklı bir yapı sergileyen bölgeler.
- DGeniş Tabanlı Vadi: Yatak eğiminin azaldığı, akarsuyun menderesler çizerek yana aşındırma yaptığı düzlük alanlar.
- Asimetrik Vadi: Vadinin her iki yamacındaki kayaç direncinin aynı olduğu ve homojen aşınmanın görüldüğü alanlar.Cevap
Cevap
Asimetrik vadinin oluşabilmesi için vadinin her iki yamacındaki kayaçların aşınmaya karşı dirençlerinin birbirinden farklı olması gerekir.
Asimetrik vadi, akarsu yatağının iki yamacında dirençleri birbirinden farklı kayaçların bulunması durumunda oluşur. Dirençsiz kayaçların bulunduğu yamaç daha fazla aşınarak daha yatık bir hal alırken, dirençli kayaçların bulunduğu yamaç daha dik kalır. Dolayısıyla 'kayaç direncinin aynı olması' ifadesi bu vadi tipinin oluşum mantığına terstir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Vadi Tiplerinin Jeolojik ve Topografik Kontrolü
İpuçları
1
Vadilerin simetrik veya asimetrik olması, yamacı oluşturan malzemelerin aşınmaya karşı ne kadar 'inatçı' olduğuyla ilgilidir.
2
Bir yamacın çok, diğerinin az eğimli olması için taraflardan birinin daha kolay aşınması gerekir.
Daha Fazla Pratik
Akarsuların menderes çizmesi ile vadi tabanının genişlemesi arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s