Soru

Zorluk: ZorÖncül Çözümleme ve Çıkarım

Bir kamu araştırma merkezinde çalışan Arda, Banu, Can, Deniz, Elif ve Fırat adlı altı uzman; Tarım, Enerji ve Teknoloji alanlarında yürütülen projelerde görevlendirilmişlerdir. Uzmanların görev dağılımına ilişkin bilinenler şunlardır:

- Her alanda ikişer uzman görev yapmaktadır.
- Elif ve Fırat aynı alanda görevlendirilmiştir.
- Can ve Deniz farklı alanlarda görevlendirilmiştir.
- Arda, Tarım alanında görevlendirilmiştir.
- Banu, Teknoloji alanında görevlendirilmemiştir.
- Fırat, Enerji alanında görevlendirilmemiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Fırat, Teknoloji alanında görevlendirilmiştir.Cevap
  2. B
    Banu, Tarım alanında görevlendirilmiştir.
  3. C
    Can, Enerji alanında görevlendirilmiştir.
  4. D
    Deniz, Tarım alanında görevlendirilmiştir.
  5. E
    Arda ve Elif aynı alanda görevlendirilmiştir.

Cevap

Fırat, Teknoloji alanında görevlendirilmiştir.
Verilen öncüllere göre Arda Tarım alanındadır. Elif ve Fırat aynı alanda oldukları ve Fırat Enerji alanında olmadığı için bu ikili ya Tarım ya da Teknoloji alanında olmalıdır. Ancak Tarım alanında zaten Arda olduğu için bu ikili de Tarım'a gelirse sayı üç olur. Bu nedenle Elif ve Fırat kesinlikle Teknoloji alanındadır. Bu durumda Teknoloji alanı dolmuş olur ve Fırat'ın bu alanda olduğu kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri yerleştirme
Arda →\rightarrow Tarım.
Soruda Arda'nın Tarım alanında olduğu açıkça belirtilmiştir.
2
Aynı grupta olan uzmanları analiz etme
Elif ve Fırat →\rightarrow Teknoloji.
Elif ve Fırat aynı alandadır ve Fırat Enerji'de değildir. Eğer Tarım'da olsalardı Arda ile birlikte 3 kişi olurlardı. Bu yüzden Teknoloji alanında olmak zorundadırlar.
3
Kalan kontenjanları hesaplama
Tarım: 1 boş yer, Enerji: 2 boş yer.
Teknoloji doldu (22 kişi). Tarım'da Arda var, 11 yer kaldı. Enerji boş, 22 yer var.
4
Negatif ve bağıl öncülleri birleştirme
Banu →\rightarrow Enerji; Can ve Deniz →\rightarrow {Tarım, Enerji}.
Can ve Deniz farklı alanlarda olmalıdır. Banu Teknoloji'de olamayacağına göre Tarım veya Enerji'dedir. Banu Tarım'da olsaydı Can ve Deniz mecburen aynı alana (Enerji) düşerdi. Bu yüzden Banu Enerji'dedir; Can ve Deniz ise Tarım ve Enerji'ye birer kişi olarak dağılır.

Anahtar Kavram

Öncüllerden hareketle değişkenlerin gruplara kesin dağılımını yapma.

İpuçları

1
Önce alanı kesin belli olan Arda'yı yerleştirin ve Elif ile Fırat ikilisinin nerede olamayacağını düşünün.
2
Elif ve Fırat Tarım alanına yerleşirse gruptaki kişi sayısı üç olur. Teknoloji alanı bu ikili için kalan tek seçenektir.
3
Teknoloji dolduğunda Banu'nun yeri Enerji olarak kesinleşir çünkü Tarım'a yerleşmesi Can ve Deniz'in farklı grupta olması kuralını bozar.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'en az bir' veya 'en fazla iki' gibi sayısal sınırlamalara dikkat ederek tabloyu daraltın.

Alternatif Yöntem

Olasılıkları bir tablo üzerinde (Sütunlar: Tarım, Enerji, Teknoloji) işaretleyerek 'Can-Deniz farklı' kuralının diğer uzmanları nasıl zorladığını görselleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla