Soru

Zorluk: OrtaEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

19231923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması'na ekli ticaret sözleşmesiyle Türkiye, gümrük tarifelerini 19161916 yılındaki seviyede tutmayı ve 19291929 yılına kadar değiştirmemeyi kabul etmiştir. Bu kısıtlayıcı sürenin dolmasının ardından 19291929 yılında yeni bir "Gümrük Tarife Kanunu" çıkarılarak gümrük vergileri önemli oranda yükseltilmiştir.

Türkiye'nin 19291929 yılında gümrük vergilerini yükselterek izlediği bu politikanın öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yerli üretimi dış rekabete karşı korumak ve milli sanayinin gelişimini desteklemekCevap
  2. B
    Kapitülasyonların ekonomik etkilerini hukuken sona erdirmek
  3. C
    Devletçilik ilkesi gereği tüm özel fabrikaları kamulaştırmak
  4. D
    Aşar vergisinin kaldırılmasından doğan bütçe açığını kapatmak
  5. E
    Dış borç ödemelerini tamamen durdurarak döviz tasarrufu sağlamak

Cevap

Yerli üretimi dış rekabete karşı korumak ve milli sanayinin gelişimini desteklemek
Lozan Antlaşması ile getirilen 5 yıllık gümrük kısıtlamasının 1929'da sona ermesi, Türkiye'nin kendi sanayisini dış rekabete karşı korumasına olanak sağlamıştır. Çıkarılan Gümrük Tarife Kanunu ile yerli malı kullanımı özendirilmiş ve dış ticaret açığı kontrol altına alınmaya çalışılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan Antlaşması'nın ekonomik kısıtlamasını analiz etme
Lozan'daki ticaret sözleşmesi nedeniyle Türkiye 19291929 yılına kadar bağımsız bir gümrük politikası izleyememiştir.
Yeni Türk devletinin sanayisini koruyabilmesi için gümrük duvarlarını yükseltme yetkisine ihtiyacı vardır.
2
1929 Gümrük Tarife Kanunu'nun niteliğini belirleme
Kanun, ithal mallara yüksek vergi koyarak yerli üretimi avantajlı hale getirmiştir.
Dışarıdan gelen ucuz malların yerli sanayinin kurulmasını engellemesini önlemek temel hedeftir.
3
Politikayı Atatürk ilkeleriyle ilişkilendirme
Bu durum doğrudan 'Milliyetçilik' (Milli Ekonomi) ilkesiyle ve daha sonraki 'Devletçilik' politikaları için zemin hazırlamakla ilgilidir.
Ekonomik bağımsızlık ve kendi kendine yetebilme hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Korumacı-Devletçi Ekonomi ve Milli Gümrük Politikası

İpuçları

1
Gümrük vergilerinin artırılması dışarıdan gelen malları pahalılaştırır.
2
Lozan Antlaşması'ndaki hangi kısıtlama 1929 yılında sona ermiş olabilir?

Daha Fazla Pratik

Bu kanundan sonra 1930 yılında Türk parasının değerini korumak için hangi kurumun kurulduğunu araştırınız.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla