Soru

Zorluk: ZorYüzde Problemleri

Yıllık enflasyon oranının %60\%60 olduğu bir ülkede, memur maaşlarına yılın ilk yarısında %20\%20, ikinci yarısında ise ilk altı ayın sonunda oluşan maaş üzerinden tekrar %20\%20 oranında zam yapılmıştır.

Buna göre, yıl sonunda memurun alım gücündeki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. %10 azalmıştırCevap
  2. B
    %20 azalmıştır
  3. C
    %16 azalmıştır
  4. D
    %10 artmıştır
  5. E
    %4 azalmıştır

Cevap

Memurun alım gücü %10 azalmıştır.
Alım gücü sorularında temel mantık, maaş artışı ile ürün fiyat artışını oranlamaktır. Maaş kümülatif olarak 100120144100 \rightarrow 120 \rightarrow 144 TL'ye çıkarken, ürün fiyatı enflasyon nedeniyle 100160100 \rightarrow 160 TL'ye çıkmıştır. Elimizdeki para (144), almamız gereken malın fiyatını (160) karşılayamamaktadır. Oran 144160=0,90\frac{144}{160} = 0,90 olduğundan, alım gücü başlangıca göre %10\%10 düşmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değerlerini belirle.
Başlangıçta Maaş = 100100 TL, Ürün Fiyatı = 100100 TL olsun. Alım gücü = 100100=1\frac{100}{100} = 1 birim.
Yüzde problemlerinde işlem kolaylığı sağlamak için başlangıç değerlerini 100 seçmek standart bir yöntemdir.
2
Yıl sonundaki ürün fiyatını hesapla (Enflasyon etkisi).
Enflasyon %60\%60 olduğu için ürün fiyatı: 100+60=160100 + 60 = 160 TL olur.
Enflasyon, ürün fiyatlarındaki artış oranıdır.
3
Yıl sonundaki memur maaşını hesapla (Kümülatif zam).
İlk zam (%20): 100×120100=120100 \times \frac{120}{100} = 120 TL.
İkinci zam (%20): 120×120100=144120 \times \frac{120}{100} = 144 TL.
İkinci zam, ilk zamlı maaş üzerinden yapıldığı için bileşik hesaplama gerekir.
4
Yeni alım gücünü ve değişimi hesapla.
Yeni Alım Gücü = Yeni Maas¸Yeni Fiyat=144160\frac{\text{Yeni Maaş}}{\text{Yeni Fiyat}} = \frac{144}{160}.
Sadeleştirme: 144÷16160÷16=910=%90\frac{144 \div 16}{160 \div 16} = \frac{9}{10} = \%90.
Değişim: Başlangıç %100\%100 idi, şimdi %90\%90. Demek ki %10\%10 azalmıştır.
Alım gücü, gelirin fiyatlara oranıdır. Oran 1'den (veya %100'den) ne kadar saparsa değişim o kadardır.

Anahtar Kavram

Alım Gücü ve Bileşik Yüzde
Bu soruyu puanla