Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Dağları

Türkiye’nin dağ kuşakları üzerine araştırma yapan bir coğrafyacının incelediği dağ sırasının şu özelliklere sahip olduğu saptanmıştır:

I. Paleozoyik (I. Jeolojik Zaman) yaşlı metamorfik kayaçlardan oluşan masif bir temel üzerinde yer alması,
II. Kuzeybatı-güneydoğu uzanışıyla Anadolu’daki hakim dağ uzanış doğrultusundan belirgin şekilde sapması,
III. Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerine açık bir konumda bulunmasına rağmen, ortalama yükseltisinin az olması nedeniyle Kuvaterner buzullaşmasından etkilenmemesi,
IV. Ergene Havzası ile Karadeniz kıyı kuşağı arasında hem iklim hem de ulaşım açısından bir bariyer görevi görmesi.

Bu özellikler dikkate alındığında, sözü edilen dağ sırası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yıldız DağlarıCevap
  2. B
    Menteşe Dağları
  3. C
    Canik Dağları
  4. D
    Samanlı Dağları
  5. E
    Geyik Dağları

Cevap

Sözü edilen tüm özellikler Marmara Bölgesi'nde yer alan Yıldız Dağları'na (Istranca) aittir.
Yıldız Dağları, Türkiye'nin en eski kütlelerinden biri olan Istranca Masifi üzerinde yer alır. Türkiye'deki dağların çoğunluğu batı-doğu yönlü uzanırken bu dağlar kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanarak ana doğrultudan sapar. Mahya Dağı (1031 m) gibi düşük yükseltili zirvelere sahip olduğu için Kuvaterner'deki soğuk dönemlerde buzullaşmaya maruz kalmamıştır. Ayrıca Trakya'nın iç kesimindeki Ergene Havzası ile Karadeniz kıyısı arasında belirgin bir doğal engel teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Masif yapı özelliğini analiz etme.
I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoyik) oluşmuş sert kütleler (masifler) belirlenir. Yıldız Dağları (Istranca Masifi) bu tanıma tam uyar.
Soruda verilen ilk kriter, jeolojik yaş ve kayaç yapısını sınırlayarak seçenekleri daraltır.
2
Uzanış doğrultusunu kontrol etme.
Türkiye'de dağlar genel olarak batı-doğu yönünde uzanırken, Yıldız Dağları kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanır.
Anatomi dışı uzanış (NW-SE), Yıldız ve Menteşe gibi sınırlı sayıdaki dağ grubuna özgüdür.
3
Buzullaşma ve yükselti ilişkisini değerlendirme.
Yıldız Dağları'nın en yüksek noktası 1031 metredir. Türkiye'de buzul izleri genellikle 2200 metre ve üzeri yükseltilerde görülür.
Düşük yükselti, Karadeniz iklimine rağmen neden buzul şekillerinin (sirk, moren vb.) olmadığını açıklar.
4
Coğrafi konum ve bariyer etkisini teyit etme.
Yıldız Dağları, Ergene Havzası'nın kuzeyinde set oluşturarak Karadeniz'in nemli etkisinin iç kesimlere girmesini zorlaştırır.
Bu bariyer etkisi hem iklimsel farklılığa hem de ulaşımın sınırlı geçitlerden yapılmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Dağların Jeolojik Yapısı ve Morfometrik Karakteristikleri

İpuçları

1
Sözü edilen dağ sırası Trakya yarımadasında yer almaktadır.
2
En yüksek noktası 1031 metre olan Mahya Dağı'dır; bu düşük yükselti buzullaşmanın neden görülmediğini açıklar.
3
Bu dağlar diğer adıyla 'Istranca Dağları' olarak bilinir ve Türkiye'deki ana masif alanlarından biridir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki masif alanların (Menderes, Bitlis, Kırşehir vb.) yerlerini harita üzerinde çalışarak bu alanların deprem riski ve jeolojik yaş ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Dağları

Bu konudan daha fazla soru