Examkin

Soru

Zorluk: ZorBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde 2323 Ocak 19131913 tarihinde gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını, 19081908 Devrimi ile başlayan Meşrutiyet rejiminin işleyişinde köklü bir kırılmaya neden olmuştur. Bu askeri müdahalenin, Türk siyasi tarihindeki demokratik teamüller ve devlet yönetim yapısı üzerindeki en kritik ve kalıcı sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Anayasal düzenin tamamen askıya alınarak parlamenter sistemden mutlak monarşiye geri dönülmesi
  2. Hükümetin belirlenmesinde parlamentonun iradesi yerine askeri ve siyasi bir grubun baskısının belirleyici hale gelmesiCevap
  3. C
    19091909 Anayasa değişikliklerinin iptal edilerek padişahın hükümet üzerindeki mutlak otoritesinin yeniden tesis edilmesi
  4. D
    Balkan Savaşları'nın devam etmesi nedeniyle ordunun siyasetten tamamen arındırılmasına yönelik yasal düzenlemelerin yapılması
  5. E
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yasal bir siyasi parti kimliğini reddederek yeraltı faaliyetleri yürüten bir örgüte dönüşmesi

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını ile birlikte hükümetin belirlenmesinde parlamento iradesinin yerini askeri ve siyasi bir grubun (İttihat ve Terakki) baskısı almıştır.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde parlamenter sistemin işleyişine vurulmuş ilk büyük darbedir. Bu olayla birlikte hükümetin kurulması süreci meclis aritmetiğinden kopmuş, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin askeri gücüyle belirlenir hale gelmiştir. Bu durum, cemiyetin 19181918'e kadar sürecek olan fiili tek parti diktatörlüğünün (hegemonyasının) temelini atmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı tarihindeki ilk modern hükümet darbesidir.
Hükümet merkezi olan Bâb-ı Âli'nin silahlı bir grup tarafından basılarak sadrazamın istifaya zorlanması bu durumu kanıtlar.
2
Siyasi aktörleri ve hedefi belirleme
Enver Bey öncülüğündeki İttihatçılar, Kâmil Paşa hükümetini devirmiştir.
I. Balkan Savaşı'ndaki yenilgiler ve Edirne'nin elden çıkma ihtimali (Londra Notası) darbenin halk ve ordu nezdindeki bahanesi yapılmıştır.
3
Uzun vadeli siyasi sonuçları değerlendirme
İttihat ve Terakki'nin fiili tek parti egemenliği başlamıştır.
Seçimler veya meclis denetimi yerine silah zoruyla hükümet değiştirilmesi, demokratik teamüllerin yerine baskıcı bir yönetimin geçmesine yol açmıştır.

Anahtar Kavram

Hükümet Darbesi ve Siyasi Hegemonya

İpuçları

1
Bu olayın bir 'rejim değişikliği' mi yoksa sadece 'hükümet değişikliği' mi olduğunu düşünün.
2
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bu darbeden sonra devlet yönetimindeki otoritesinin nasıl bir hal aldığını değerlendirin.
3
Modern Türk tarihindeki ilk darbe olarak kabul edilen bu olay, demokratik seçimlerin ve meclis iradesinin yerini baskı gruplarının almasına neden olmuştur.

Daha Fazla Pratik

Bâb-ı Âli Baskını'nın 3131 Mart Vakası ile karşılaştırılması; birinin rejime, diğerinin hükümete yönelik olması farkını çalışın.
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla

Konular

Bâb-ı Âli Baskını

Bu konudan daha fazla soru