Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Nemrut, Süphan, Tendürek ve Ağrı dağları incelendiğinde, bu volkanik kütlelerin rastgele bir dağılım sergilemek yerine Kuzeydoğu-Güneybatı doğrultulu bir hat üzerinde dizildikleri görülmektedir. Bu volkanik dağların belirli bir hat boyunca sıralanmış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Bölgedeki fay hatlarının (tektonik hatların) uzanış doğrultusuCevap
- BDağların yükseltilerinin batıdan doğuya doğru düzenli artış göstermesi
- CBölgedeki hakim rüzgar yönünün lav birikmesini şekillendirmesi
- DAkarsu havzalarını ayıran su bölümü çizgilerinin bu yönde olması
- EMagmanın akışkanlık (viskozite) derecesinin tüm kütlelerde aynı olması
Cevap
Volkanik dağların belirli bir hat üzerinde sıralanmasının temel nedeni, magmanın yeryüzüne çıkmak için yer kabuğundaki fay hatlarını (tektonik kırıkları) takip etmesidir.
Türkiye'deki volkanik dağlar, yer kabuğunun zayıf dirençli alanları olan fay hatları boyunca sıralanır. Doğu Anadolu'daki Nemrut'tan Ağrı'ya uzanan bu dizi, bölgedeki tektonik kırıkların uzanış yönüyle birebir örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Volkanizmanın Tektonik Hatlarla İlişkisi
İpuçları
1
Magma yeryüzüne çıkarken her zaman en kolay yolu, yani yer kabuğundaki çatlakları seçer.
2
Bir harita üzerinde volkanların bir çizgi gibi dizilmesi, altında yatan derin bir kırığın (fayın) varlığına işaret eder.
3
İç Anadolu ve Doğu Anadolu'daki volkanik dağların ortak özelliği, belirli tektonik hatlar (faylar) üzerinde sıralanmış olmalarıdır.
Daha Fazla Pratik
İç Anadolu'daki volkanik dağların (Erciyes, Hasan, Melendiz vb.) uzanış doğrultusunu inceleyerek benzerliği karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s