Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

1982 Anayasası'nda düzenlenen seçim türleri, seçim dönemleri ve bu dönemlerin istisnaları ile ilgili kurallar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde başvurulan "ara seçim" ve savaş hali nedeniyle "seçimlerin ertelenmesi" süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi durumunda seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verme yetkisi yalnızca TBMM’ye aittir ve bu karar için Cumhurbaşkanının onayı aranmaz.
  2. B
    Genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmedikçe kural olarak ara seçime gidilemez ve bir seçim döneminde normal şartlar altında sadece bir defa ara seçim yapılabilir.
  3. C
    Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde hiç üyesinin kalmaması durumunda; boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır ve bu halde bir yıllık seçim yasağı uygulanmaz.
  4. D
    TBMM üye tamsayısının yüzde beşinin (30 milletvekili) boşalması halinde, ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilmesi anayasal bir zorunluluktur.
  5. Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda yapılacak ara seçimlerde; hem 'genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı hem de 'seçimlerin üzerinden 30 ay geçme' şartı istisna kapsamında kalarak uygulanmaz.Cevap

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda her iki yasağın (30 ay ve 1 yıl) da kalkacağını savunan ifade yanlıştır; zira bu durumda 1 yıllık yasak uygulanmaya devam eder.
Doğru yanıt olan ifadede bir hata bulunmaktadır. 1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre, ara seçimlerde uygulanan 'seçimlere 1 yıl kala yapılamama' kuralının tek istisnası, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmamasıdır. Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu, seçimden sonraki 30 aylık beklemeyi ortadan kaldırsa da, seçime 1 yıl kala ara seçim yapılmasını mümkün kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel yasaklar: Seçimden sonraki 30 ay ve seçimden önceki 1 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kuralı saptamak gerekir.
2
%5 boşalma (%5 = 30 üye) durumundaki istisnayı incele.
30 aylık yasak uygulanmaz ancak 1 yıllık yasak hala geçerlidir.
Boşalan üyelik sayısı kritik seviyeye ulaştığında seçim erkene alınır ancak genel seçime çok yakınsa (1 yıl) yeni bir masraf ve süreçten kaçınılır.
3
Bir ilin/seçim çevresinin üyesiz kalması durumunu incele.
Hem 30 aylık yasak hem de 1 yıllık yasak uygulanmaz.
Anayasal temsil hakkı, süre kısıtlamalarından daha üstün tutulmuştur.
4
Seçenekleri bu kurallara göre değerlendir.
Yüzde beşlik boşalma durumunda 1 yıllık yasağın da kalkacağını söyleyen ifadenin hatalı olduğu saptandı.
Anayasa'nın amir hükmü %5 boşalmada 1 yıllık yasağı saklı tutmaktadır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnalarının Karşılaştırılması

İpuçları

1
Ara seçimlerdeki '1 yıl kala yapılamaz' kuralının sadece bir tane tam istisnası vardır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının Meclis tarafından alınması için gereken 3/5 çoğunluk ile ara seçim şartlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

Bu konudan daha fazla soru