Soru

Zorluk: ZorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ara seçim, kural olarak her seçim döneminde sadece bir defa yapılabilmektedir.
  2. B
    Genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe, istisnai durumlar hariç olmak üzere ara seçime gidilemez.
  3. Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi üç ay içinde ara seçim yapılması zorunludur.Cevap
  4. D
    Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
  5. E
    Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz kuralının tek istisnası, bir seçim çevresinin Mecliste temsilcisinin kalmamasıdır.

Cevap

Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumunda dahi, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz.
Üye tamsayısının yüzde beşinin (%30 milletvekili) boşalması durumunda, ara seçimin 3 ay içinde yapılmasına karar verilir ve bu durumda genel seçimin üzerinden 30 ay geçmesi şartı aranmaz. Ancak, Anayasa'nın 78. maddesinin 4. fıkrasına göre 'Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı bu durum için de geçerlidir. Bu yasağın tek istisnası bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel kural: Seçimden sonraki ilk 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen zaman sınırlamalarını tespit etmek gerekir.
2
Yüzde beş boşalma (%30 milletvekili) durumunu analiz et.
30 aylık yasak kalkar ancak 1 yıllık yasak devam eder.
Yüzde beşlik boşalma, sadece dönemin başındaki yasağı deler, sonundaki yasağı etkilemez.
3
Temsilcisiz kalma (0 milletvekili) durumunu analiz et.
Hem 30 aylık hem de 1 yıllık yasak uygulanmaz.
Bir ilin hiç temsilcisinin kalmaması demokratik temsil ilkesine aykırı olduğu için tüm kısıtlamalar kaldırılmıştır.
4
Hatalı ifadeyi tespit et.
Yüzde beşlik boşalma halinde 1 yıl kalsa dahi seçim yapılacağını belirten ifade yanlıştır.
Anayasa %5 kuralında 1 yıllık yasağın korunduğunu açıkça belirtmektedir.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa'da ara seçim için iki ana zaman yasağı vardır: İlk 30 ay ve son 1 yıl.
2
Üye tamsayısının %5'i boşaldığında hangi zaman yasağının delindiğine, hangisinin korunduğuna dikkat edin.
3
Son 1 yıl yasağı çok katıdır; sadece bir ilin tamamen temsilcisiz kalması (0 milletvekili) durumunda bu yasak dikkate alınmaz.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin geriye bırakılması (ertelenmesi) şartlarını ve süresini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla