Examkin

Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

19821982 Anayasası’nın 1515. maddesinde düzenlenen "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" ve 119119. maddedeki "Olağanüstü hal yönetimi" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu süreçte tesis edilen işlemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. A
    Olağanüstü hal ilanı kararı, verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  2. B
    Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihten itibaren 33 ay içinde Meclis'te görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
  3. C
    Olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir.
  4. D
    Olağanüstü hal döneminde temel hakları sınırlayan veya durduran Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
  5. Kamu düzeninin korunması amacıyla, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesi olağanüstü hal süresince Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle askıya alınabilir.Cevap

Cevap

Kamu düzeninin korunması amacıyla suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesinin olağanüstü hal süresince askıya alınabileceği bilgisi yanlıştır; çünkü bu ilke anayasal bir 'çekirdek hak' olup hiçbir durumda dokunulamaz.
19821982 Anayasası'nın 1515. maddesinin ikinci fıkrasına göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesine dokunulamaz. Bu ilke 'çekirdek haklar' arasında yer aldığı için, herhangi bir OHALOHAL kararnamesi ile bu kuralın aksine bir düzenleme yapılması anayasal olarak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 1515. maddesinin kapsamını belirle.
Savaş, seferberlik ve olağanüstü hal durumlarında temel hakların sınırlandırılma sınırları tespit edildi.
Sorunun temeli olan 'durma' ve 'sınırlandırma' yetkisinin kapsamını anlamak gerekir.
2
'Çekirdek Haklar' (SertSert C\cekirdekÇekirdek) listesini kontrol et.
Yaşam hakkı, maddi ve manevi varlığın bütünlüğü, din ve vicdan hürriyeti, masumiyet karinesi ve suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkelerinin dokunulmaz olduğu görüldü.
OHALOHAL rejiminde dahi yürütmenin yetki sınırlarını çizen mutlak yasakları belirlemek gerekir.
3
OHALOHAL kararnamelerinin Meclis onay sürecini ve yargısal denetimini incele.
33 aylık onay süresi ve Anayasa Mahkemesi'ne dava açma yasağı (148148. madde) teyit edildi.
Seçeneklerdeki usul kurallarının doğruluğunu denetlemek için gereklidir.
4
Seçeneklerdeki iddiaları anayasal metinle karşılaştır.
Suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesinin askıya alınabileceği iddiasının, 1515. maddenin 22. fıkrasına açıkça aykırı olduğu saptandı.
Yanlış olan hukuki bilginin kesin tespiti yapıldı.

Anahtar Kavram

Anayasal Çekirdek Haklar ve OHAL Sınırları

İpuçları

1
Anayasa'nın 1515. maddesinde yer alan ve 'dokunulmaz' olarak nitelendirilen haklara odaklanın.
2
Olağanüstü hallerde dahi durdurulamayan, 'çekirdek haklar' (sertsert c\cekirdekçekirdek) kavramını hatırlayın.
3
Suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesi, masumiyet karinesi ve yaşam hakkı gibi unsurlar hiçbir rejim altında ihlal edilemez.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL sürecinde TBMMTBMM'nin sahip olduğu onay, süre uzatımı ve iptal yetkilerini tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru