Soru

Zorluk: OrtaKöklü İfadeler
xx bir gerçel sayı olmak üzere,
x+9+x=9 \sqrt{x+9} + \sqrt{x} = 9
eşitliğini sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
  1. A
    9
  2. 16Cevap
  3. C
    25
  4. D
    36
  5. E
    49

Cevap

Denklemi sağlayan değer 16'dır.
Verilen denklemde köklü ifadenin yalnız bırakılıp karesinin alınması veya eşlenik (iki kare farkı) yönteminin kullanılmasıyla doğru sonuca ulaşılır. Bulunan değerin denklemi sağladığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitlikteki köklü ifadelerden birini yalnız bırakın.
x+9=9x\sqrt{x+9} = 9 - \sqrt{x}
Kare alma işlemini daha kolay uygulayabilmek için köklü ifadenin izole edilmesi gerekir.
2
Eşitliğin her iki tarafının karesini alın.
(x+9)2=(9x)2(\sqrt{x+9})^2 = (9 - \sqrt{x})^2 x+9=8118x+x\Rightarrow x + 9 = 81 - 18\sqrt{x} + x
Köklü ifadelerden kurtulmak için kare alma işlemi uygulanır. Sağ tarafta tam kare özdeşliği (ab)2=a22ab+b2(a-b)^2 = a^2 - 2ab + b^2 kullanılır.
3
Elde edilen denklemi sadeleştirerek bilinmeyeni bulun.
9=8118x9 = 81 - 18\sqrt{x} 18x=72\Rightarrow 18\sqrt{x} = 72 x=4\Rightarrow \sqrt{x} = 4 x=16\Rightarrow x = 16
Sadeleştirme sonucunda basit bir köklü denklem elde edilir ve çözüm kümesi bulunur.
4
Bulunan değeri orijinal denklemde kontrol edin.
16+9+16=25+4=5+4=9\sqrt{16+9} + \sqrt{16} = \sqrt{25} + 4 = 5 + 4 = 9 (Doğru)
Köklü denklemlerde bulunan kökler bazen yalancı kök olabilir, bu yüzden sağlaması yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Köklü Denklemlerin Çözümü

İpuçları

1
Denklemdeki köklü ifadelerden birini eşitliğin diğer tarafına atarak işe başlayın.
2
x+9=9x\sqrt{x+9} = 9 - \sqrt{x} yazdıktan sonra her iki tarafın karesini alarak köklerden kurtulmaya çalışın.
3
Kare alma işleminden sonra x+9=8118x+xx + 9 = 81 - 18\sqrt{x} + x eşitliğini sadeleştirerek x\sqrt{x} değerini bulun.

Daha Fazla Pratik

2x+52x=1\sqrt{2x+5} - \sqrt{2x} = 1 denklemini çözünüz.

Alternatif Yöntem

Eşlenik Yöntemi: x+9x=A\sqrt{x+9} - \sqrt{x} = A diyelim. Verilen denklemle taraf tarafa çarparsak: (x+9+x)(x+9x)=9A(\sqrt{x+9} + \sqrt{x}) \cdot (\sqrt{x+9} - \sqrt{x}) = 9 \cdot A. İki kare farkından (x+9)x=9A9=9AA=1(x+9) - x = 9A \Rightarrow 9 = 9A \Rightarrow A=1. Taraf tarafa toplama ile 2x+9=10x+9=5x=162\sqrt{x+9} = 10 \Rightarrow \sqrt{x+9}=5 \Rightarrow x=16 bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla