Examkin

Soru

Zorluk: ZorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılacak olan ara seçimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe kural olarak ara seçime gidilemez.
  2. B
    Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini (3030 milletvekili) bulduğu hallerde, otuz aylık yasak süresinin dolması beklenmeden ara seçim yapılmasına karar verilir.
  3. C
    Bir ilin veya seçim çevresinin TBMMTBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçim yapılır.
  4. Üyeliklerdeki boşalma sayısının üye tamsayısının yüzde beşini bulması halinde; genel seçimlere bir yıl kala, bu boşalan yerler için ara seçim yapılması zorunludur.Cevap
  5. E
    TBMM, her yasama döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapabilir.

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü Anayasa bu durumda bir yıllık yasak süresinin korunduğunu açıkça belirtmektedir.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre, üye tamsayısının yüzde beşinin (3030 milletvekili) boşalması durumunda ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Ancak aynı maddede 'Bu halde, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla genel seçimlere 10 ay ya da 6 ay kalmışken %5'lik boşalma olsa bile ara seçime gidilmez. Bu kuralın tek istisnası bir ilin veya seçim çevresinin hiç üyesinin kalmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim yasak sürelerini hatırla
Kural: İlk 30 ay ve son 1 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasal sistemin istikrarını korumak ve sık seçim yapılmasını önlemek.
2
%5 (%30 milletvekili) boşalma durumunu analiz et
30 aylık yasak kalkar ancak 1 yıllık yasak devam eder.
Anayasa 78/3: 'Bu halde (yüzde beş boşalmada), genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz.'
3
Temsilcisiz il/seçim çevresi durumunu analiz et
Hem 30 aylık hem de 1 yıllık yasak kalkar.
Milli iradenin Meclis'te tam temsil edilmesi ilkesi, yasaklardan daha üstün tutulmuştur.
4
Seçenekleri karşılaştır
Yüzde beşlik boşalmada son bir yıl seçim yapılabileceğini iddia eden ifade yanlıştır.
Anayasa'nın açık hükmüyle çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

İpuçları

1
Ara seçimlerdeki 30 ay ve 1 yıl yasaklarını hatırlayın.
2
%5 boşalma durumunun hangi yasağı kaldırdığına, hangisine dokunmadığına dikkat edin.
3
Unutmayın; sadece temsilcisiz kalan il durumu genel seçime 1 yıl kala ara seçimi zorunlu kılar, %5'lik boşalma değil.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi kararını kimin, ne kadar süreyle alabileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tablo yöntemiyle istisnaları kodlayın: %5 = Sadece 30 ay yasağını deler. Temsilcisiz İl = Hem 30 ay hem 1 yıl yasağını deler.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

Bu konudan daha fazla soru