Akarsular, yatak eğiminin ve akış hızının yüksek olduğu yerlerde enerjilerinin büyük kısmını yatağı kazmaya (derine aşındırma) harcarken; eğimin azaldığı ve hızın düştüğü yerlerde yana aşındırma ve biriktirme faaliyetlerine yönelirler.
Buna göre, yatak eğimi azalan bir akarsu kesiminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
- AAkarsuyun yana aşındırma faaliyetlerinin belirginleşmesi
- BAkarsuyun menderesler çizerek boyunun uzaması
- CAkarsu yatağında geçici kum adalarının oluşması
- Yatakta derine doğru aşındırmanın şiddetlenmesiCevap
- EAkarsuyun taşıma gücünün azalmasına bağlı olarak biriktirme yapması
Cevap
Yatakta derine doğru aşındırmanın şiddetlenmesi
Akarsularda derine aşındırma faaliyeti, akarsuyun potansiyel enerjisinin ve akış hızının en yüksek olduğu, yatak eğiminin dik olduğu alanlarda görülür. Yatak eğimi azaldığında akarsu yatağını kazma gücünü kaybeder; bu durum derine aşındırmanın durmasına veya minimuma inmesine yol açar. Bu kesimlerde akarsu daha çok yana aşındırma ve biriktirme yapar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Profili ve Aşınım-Birikim İlişkisi
İpuçları
1
Akarsuyun derine aşındırma yapabilmesi için yüksek bir enerjiye (hıza) ihtiyacı olduğunu hatırla.
2
Türkiye'nin batısındaki (Ege) akarsular ile doğusundaki akarsuların yatak eğimlerini ve akış hızlarını kıyasla.
3
Eğim azaldığında akarsu düzlükte 'salınım' (menderes) yapar. Bu durumda su aşağıyı mı kazmaya çalışır yoksa yanlara mı çarpar?
Daha Fazla Pratik
Akarsu biriktirme şekillerinden olan 'Delta Ovaları'nın oluşum şartlarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsin.
Tahmini Süre:50s