Soru

Zorluk: ZorCümle Yorumu ve Kavramlar

I. Edebiyat dünyasında kendine sağlam bir yer edinmek arzusuyla sürekli yeni teknikler deniyordu.
II. Ancak bu arayışlar sırasında geleneksel köklerinden koptuğu için eserleri geniş halk kitlelerine ulaşmakta yetersiz kaldı.
III. Eleştirmenlerin dikkatini çekmek üzere hazırladığı son çalışmasında ise bireysel bunalımları ön plana çıkardı.
IV. Anlatımındaki bu ani değişim, okurların yazarın samimiyetini sorgulamasına neden oldu.
V. Nihayetinde yazar, özgünlüğe ulaşabilmek adına çıktığı bu yolda kendi sesini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya geldi.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde yargı, amacıyla (hedefiyle) birlikte verilmiştir?

  1. A
    I, II ve III
  2. I, III ve VCevap
  3. C
    II, III ve IV
  4. D
    II, IV ve V
  5. E
    III, IV ve V

Cevap

Birinci, üçüncü ve beşinci numaralı cümlelerde yargı, amacıyla birlikte verilmiştir.
Birinci cümlede 'yer edinmek', üçüncü cümlede 'dikkatini çekmek' ve beşinci cümlede 'özgünlüğe ulaşabilmek' ifadeleri birer hedefi (amacı) temsil etmektedir. Bu hedefler doğrultusunda sırasıyla 'teknik deneme', 'çalışma hazırlama' ve 'yola çıkma' eylemleri gerçekleştirilmiştir. Bu durum, bu cümlelerin amaç-sonuç ilişkisiyle kurulduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'için', 'üzere', 'adına', 'arzusuyla' gibi edat ve söz öbeklerinin işlevlerini belirleyin.
Birinci cümlede 'yer edinmek arzusuyla', üçüncü cümlede 'çekmek üzere' ve beşinci cümlede 'ulaşabilmek adına' ifadelerinin 'amaç' bildirdiği; ikinci cümlede 'koptuğu için' ve dördüncü cümlede 'neden oldu' ifadelerinin ise 'neden' bildirdiği tespit edilir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir, neden-sonuç cümlelerinde ise eylem bir sebebe dayalı olarak zaten gerçekleşmiştir.
2
Belirlenen işlevlere göre cümleleri gruplandırın.
Birinci, üçüncü ve beşinci numaralı cümleler amaç-sonuç; ikinci ve dördüncü numaralı cümleler ise neden-sonuç (gerekçe) grubuna dahil edilir.
Soru kökünde istenen 'yargının amacıyla verilmesi' şartı sadece birinci, üçüncü ve beşinci cümlelerde karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri: Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla