Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlılar, İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmelerine rağmen Orta Asya'daki Türk geleneklerinden kopmamış, Türkçeyi (Hakaniye lehçesi) resmi dil ilan etmiş ve yazışmalarında Uygur alfabesini kullanmaya devam etmişlerdir. Bu tutum, Karahanlıların İslam medeniyetine girerken milli benliklerini koruma konusundaki kararlılıklarını göstermektedir.

Buna göre; Türk dilinin zenginliğini ortaya koyarak Arapça ile boy ölçüşebilecek düzeyde olduğunu kanıtlamayı amaçlayan ve bu milli kimlik politikasını edebi sahada en güçlü şekilde temsil eden eser aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Divan-ı Lügati't-TürkCevap
  2. B
    Kutadgu Bilig
  3. C
    Atabetü'l Hakayık
  4. D
    Divan-ı Hikmet
  5. E
    Şehname

Cevap

Türk dilinin Arapça karşısındaki gücünü ve zenginliğini ortaya koyan Divan-ı Lügati't-Türk, Karahanlıların milli kimlik politikasının edebi yansımasıdır.
Karahanlıların resmi dilde Türkçeyi kullanma kararlılığı, Kaşgarlı Mahmud'un Türk dilinin Arapçadan geri kalmadığını kanıtlamak için yazdığı Divan-ı Lügati't-Türk eseriyle tam bir uyum içindedir. Bu eser, sadece bir sözlük değil, Türk kültürünü ve milli benliğini koruma hamlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlıların genel politikasını analiz et.
Karahanlıların resmi dilinin Türkçe olması ve Uygur alfabesini kullanmaları, onların 'ulusçu' (milli) bir yapıya sahip olduklarını gösterir.
Sorunun kökündeki milli kimlik vurgusunu anlamak için devletin resmi uygulamalarını temel almak gerekir.
2
Edebi eserlerin yazılış amaçlarını karşılaştır.
Divan-ı Lügati't-Türk, bizzat Türkçenin Arapça ile rekabet edebileceğini göstermek için yazılmıştır.
Seçeneklerdeki diğer eserler (Kutadgu Bilig, Atabetü'l Hakayık vb.) farklı sosyal ve dini amaçlara hizmet etmektedir.
3
Doğru eşleştirmeyi yap.
Dil bilinci ve milli kültürün korunması hedefiyle birebir örtüşen eser Kaşgarlı Mahmud'un çalışmasıdır.
Eserin halifeye sunulmasındaki temel gaye, Türklerin siyasi gücünün yanında dilsel ve kültürel gücünü de İslam dünyasına tanıtmaktır.

Anahtar Kavram

Karahanlılarda Milli Kimlik ve Dil Politikası

İpuçları

1
Eserin yazarı, Türk dünyasını gezerek ağız ve lehçe araştırmaları yapmış bir dil bilimcidir.
2
Bu eser, Türk tarihinin bilinen ilk sözlüğü ve ansiklopedisi olma özelliğini taşır.
3
Eserin yazılış amacı, Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin zenginliğini halifeye göstermektir.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar dönemindeki diğer önemli ilkleri (ilk medrese, burslu eğitim, ribat) tekrar ederek devletin kurumsallaşma sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Karahanlılar

Bu konudan daha fazla soru