Soru

Zorluk: KolayKarahanlılar

Karahanlılar, Orta Asya'da Türk-İslam kültürünün temellerini atarken sosyal devlet anlayışına büyük önem vermişlerdir. Bu doğrultuda, özellikle eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak ve maddi durumu yetersiz öğrencilerin eğitimine devam edebilmesini desteklemek amacıyla bir sistem geliştirmişlerdir. Bu uygulama, dünya eğitim tarihinde öğrencilere yönelik ilk kurumsal destek sistemlerinden biri olarak kabul edilir.

Karahanlılar tarafından eğitim alanında hayata geçirilen bu öncü sosyal devlet uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Burslu öğrencilik sistemiCevap
  2. B
    Nizamiye Medreseleri
  3. C
    Gulam sistemi
  4. D
    İkta sistemi
  5. E
    Ribat teşkilatı

Cevap

Burslu öğrencilik sistemi
Karahanlılar, sosyal devlet anlayışını kurumsallaştırarak tarihte bilinen ilk burslu öğrencilik sistemini hayata geçirmişlerdir. Bu sistemde öğrencilerin yeme, içme ve konaklama gibi ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Devletin kimliği ve coğrafyası belirlenir.
Söz konusu devlet, Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar'dır.
Karahanlılar, Türk-İslam sentezinin kurumlar bazında ilk uygulayıcısıdır.
2
Soruda istenen özel alan (eğitim ve sosyal devlet) analiz edilir.
Maddi durumu yetersiz öğrencilerin desteklenmesi, modern anlamda 'burs' kavramına karşılık gelir.
Karahanlılar, eğitim masraflarını devletin karşılamasıyla eğitimde fırsat eşitliğini hedeflemişlerdir.
3
Seçenekler arasından doğru kavram eşleştirilir.
Burslu öğrencilik sistemi, Karahanlıların eğitim tarihindeki en özgün katkılarından biridir.
Diğer seçenekler ya farklı devletlere (Selçuklu) aittir ya da askeri/ticari amaçlıdır.

Anahtar Kavram

Karahanlılar, sosyal devlet anlayışı gereği eğitimde burs sistemini başlatmış; Ribat (kervansaray) ve Bimaristan (hastane) gibi kurumlarla halkın refahını gözetmişlerdir.

İpuçları

1
Bu uygulama günümüzde üniversite öğrencilerinin aldığı maddi desteğe benzer bir mantığa sahiptir.
2
Karahanlılar bu sistemle eğitimde fırsat eşitliğini dünyada ilk kez kurumsal hale getirmişlerdir.
3
Sosyal devlet anlayışının bir parçası olarak öğrencilerin masraflarının devlet hazinesinden karşılanmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar döneminde yazılan Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lügati't-Türk gibi eserlerin içeriklerini ve yazarlarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla