Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Dağları

Türkiye'de ortalama yükseltinin fazla olması, dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) birçok dağ kütlesi üzerinde buzul (glasyal) şekillerin oluşmasına imkan sağlamıştır. Ancak bir dağda buzul izlerine rastlanabilmesi için o dağın yükseltisinin dönemin iklim koşullarında buzullaşma sınırının üzerinde olması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki dağların hangisinde sirk gölü, hörgüç kaya veya moren gibi buzul şekillerine rastlanma olasılığı en düşüktür?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Erciyes Dağı
  3. C
    Bolkar Dağları
  4. Yıldız DağlarıCevap
  5. E
    Aladağlar

Cevap

Yıldız Dağları (Istranca Dağları), yükseltisi yaklaşık 1000 metre civarında olduğu için buzul şekillerine rastlanma olasılığı en düşük olan seçenektir.
Türkiye'de buzul (glasyal) şekillerin oluşabilmesi için yükseltinin yaklaşık 2500-3000 metreyi aşması gerekir. Yıldız Dağları (Istranca Dağları), Trakya'da yer alır ve en yüksek zirvesi (Mahya Dağı) sadece 1031 metredir. Bu yükselti, ne günümüzde ne de geçmiş jeolojik dönemlerde buzullaşma için yeterli olmamıştır. Bu nedenle Yıldız Dağları üzerinde sirk gölü veya moren gibi şekiller görülmez.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki buzullaşma sınırını belirleme
Türkiye'de buzul şekilleri genellikle 2500-3000 metrenin üzerindeki dağlarda görülür.
Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle kalıcı kar ve buzul sınırı oldukça yüksektir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükseltilerini karşılaştırma
Kaçkar, Erciyes, Bolkar ve Aladağlar 3500 metrenin üzerindeyken; Yıldız Dağları 1000 metre civarındadır.
Dağların coğrafi konumu ve topoğrafik özellikleri yükseltilerini doğrudan belirler.
3
Buzul şekilleri ile yükselti ilişkisini kurma
Yıldız Dağları, buzullaşma sınırının çok altında kaldığı için buzul aşındırma ve biriktirme şekilleri oluşmamıştır.
Düşük yükseltili dağlar, dördüncü zamanda bile kalıcı kar sınırının altında kalmıştır.

Anahtar Kavram

Buzul Topoğrafyası ve Yükselti Sınırı

İpuçları

1
Bir dağın dördüncü zamanda buzullaşabilmesi için Türkiye şartlarında en az 2500-3000 metre yüksekliğinde olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağlardan biri Marmara Bölgesi'nin Trakya bölümündedir ve yükseltisi oldukça azdır.
3
Istranca adıyla da bilinen Yıldız Dağları'nın en yüksek noktası 1100 metreyi bile geçmez, bu yüzden buzul izi taşıması imkansızdır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de kalıcı kar (toktağan kar) sınırının enlem etkisiyle güneyden kuzeye nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla