Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri'nin Boğazlar bölgesindeki istihkâmları denetim altına alması ve 13 Kasım 1918'de İtilaf donanmasının İstanbul önlerine demirlemesi, Osmanlı Devleti açısından öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisine yol açmıştır?

  1. Osmanlı Devleti'nin başkentinin doğrudan denetim altına girmesiyle merkezi yönetimin fiilen baskı ve vesayet altına alınmasınaCevap
  2. B
    Milli Mücadele yanlısı bölgesel cemiyetlerin tek merkezden yönetilmek üzere Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bünyesinde birleştirilmesine
  3. C
    Amasya Genelgesi ile vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunun uluslararası bir antlaşmayla kabul edilmesine
  4. D
    Temsil Heyeti'nin yürütme gücünü kullanarak Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi Komutanlığına atamasına
  5. E
    Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak Boğazlar üzerindeki tam Türk egemenliğinin yeniden sağlanmasına

Cevap

Osmanlı Devleti'nin başkentinin doğrudan denetim altına girmesiyle merkezi yönetimin fiilen baskı ve vesayet altına alınmasına
30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından İtilaf donanmasının 13 Kasım 1918'de İstanbul önlerine demirlemesi, Osmanlı Devleti'nin başkentini doğrudan fiilî işgal ve abluka tehdidi altına sokmuştur. Bu durum padişah ve hükûmetin serbestçe karar alma imkânını ortadan kaldırmış, merkezi yönetimi İtilaf Devletleri'nin baskı ve vesayeti altına sokarak Osmanlı Devleti'nin fiilen sonunu hazırlayan süreci başlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olayın ve antlaşma hükümlerinin kapsamını belirleme
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Boğazlara ilişkin maddesi uyarınca İtilaf filosu 13 Kasım 1918'de İstanbul Boğazı'na gelmiş ve 55 parçalık donanma Dolmabahçe önlerine demirlemiştir.
Olayın kronolojik yerini ve İtilaf Devletleri'nin doğrudan başkente yönelen hamlesini tespit etmek gerekir.
2
Başkentin işgalinin Osmanlı siyasi iradesine etkisini analiz etme
Başkentin doğrudan tehdit ve denetim altına girmesi, Osmanlı Hükûmeti ve Padişahın bağımsız karar almasını imkânsız hale getirmiş, devleti fiilen işgalcilerin vesayetine sokmuştur.
Bir devletin başkentinin ve yönetim merkezinin abluka altına alınması egemenlik haklarını felce uğratır.
3
Seçenekleri kronoloji ve kavramsal uygunluk açısından değerlendirme
Cemiyetlerin birleşmesi, Amasya Genelgesi, Temsil Heyeti'nin atama kararı ve Montrö Sözleşmesi sonraki süreçlere aittir. Doğrudan ve öncelikli sonuç başkentin vesayet altına girmesidir.
Milli Mücadele hazırlık dönemi ve Cumhuriyet dönemi dış politika gelişmeleri ile mütareke anının doğrudan sonuçlarını ayrıştırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası Boğazlar ve İstanbul'un fiilen işgali ile Osmanlı yönetim mekanizmasının vesayet altına girmesi

İpuçları

1
İtilaf donanmasının demirlediği yer Osmanlı Devleti'nin yönetim merkezi olan başkenttir.
2
Başkentin ve Boğazların işgal güçlerince çevrilmesi, padişah ve hükûmetin bağımsız karar alabilme yeteneğini doğrudan etkiler.
3
13 Kasım 1918'deki gelişme Osmanlı başkentini fiilen işgal altına sokmuş ve merkezi yönetimi İtilaf kontrolüne/vesayetine mahkûm etmiştir.

Daha Fazla Pratik

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından işgal edilen ilk Osmanlı toprağı (Musul) ve ilk Anadolu toprağı (Dörtyol) ile işgal devletlerinin paylaştığı bölgelerin harita üzerindeki dağılımını tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik eleme yöntemi: Seçeneklerde geçen Sivas Kongresi kararları (1919), Amasya Genelgesi (1919) ve Montrö Sözleşmesi (1936) tarihsel olarak Mondros'un hemen sonrasındaki (Kasım 1918) ilk doğrudan siyasi sonuç olamayacağı için elenir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Bu konudan daha fazla soru