Examkin

Soru

Zorluk: KolayRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgarların yer şekillerini oluşturma gücü; yağışın az, bitki örtüsünün cılız ve arazinin kurak olduğu bölgelerde daha fazladır. Özellikle Konya-Karapınar çevresi, rüzgarın şekillendirici etkisinin en belirgin olduğu sahalardan biridir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi rüzgarın doğrudan aşındırma veya biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerinden biri değildir?

  1. A
    Mantar kaya
  2. B
    Barkan
  3. C
    Tafoni
  4. Peri bacalarıCevap
  5. E
    Lös

Cevap

Peri bacaları, oluşumunda temel etkenin akarsu ve sel suları olması nedeniyle rüzgarın doğrudan oluşturduğu bir şekil değildir.
Peri bacalarının oluşumunda temel dış kuvvet akarsu ve sel sularıdır. Volkanik tüflerin sel suları tarafından aşındırılmasıyla oluşurlar. Rüzgarlar bu süreçte sadece aşınan yüzeyi parlatarak veya şekillendirerek ikincil bir etkiye sahip olur.

Adım Adım Çözüm

1
Rüzgarın etkili olduğu bölgelerin temel özelliklerini hatırla.
Rüzgarlar bitki örtüsünün cılız ve iklimin kurak olduğu Konya-Karapınar gibi yerlerde etkilidir.
Dış kuvvetlerin etkinlik alanları iklim ve bitki örtüsü şartlarına bağlıdır.
2
Seçeneklerdeki yer şekillerini dış kuvvetlere göre sınıflandır.
Mantar kaya, tafoni ve barkan/lös gibi şekiller rüzgarın doğrudan etkisiyledir.
Rüzgar aşınım ve birikim şekillerinin ayırt edilmesi gerekir.
3
Peri bacalarının oluşum mekanizmasını analiz et.
Peri bacalarının oluşumunda birincil etken sel sularıdır; rüzgar ise dolaylı/ikincil bir etkendir.
KPSS sınavlarında sıkça sorulan 'dış kuvvet-yer şekli' eşleştirmesi bilgisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Rüzgarın şekillendirici etkisinin kurak bölgelerde (İç ve Güneydoğu Anadolu) fazla olması ve rüzgar şekillerinin (Mantar kaya, Barkan vb.) akarsu şekillerinden (Peri bacası vb.) ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Rüzgar Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru