Examkin

Soru

Zorluk: OrtaRüzgar Şekilleri

Türkiye’nin yer şekilleri üzerine saha çalışması yapan bir araştırma grubu, Konya’nın Karapınar ilçesi ve çevresinde bitki örtüsünün cılızlığına ve kuraklığa bağlı olarak rüzgârın doğrudan şekillendirici etkisinin çok yüksek olduğunu tespit etmiştir.

Buna göre, araştırma grubunun bu sahada rüzgâr aşınım ve birikim süreçleri sonucunda oluşmuş yer şekillerine örnek olarak aşağıdakilerden hangisini göstermesi beklenir?

  1. A
    Tafoni ve Peri Bacası
  2. Mantarkaya ve BarkanCevap
  3. C
    Yardang ve Delta Ovası
  4. D
    Hamada ve Polye
  5. E
    Kumul ve Lapya

Cevap

Mantarkaya ve Barkan seçeneği doğrudur çünkü her iki yer şekli de rüzgârın doğrudan aşındırma ve biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşur.
Mantarkaya, rüzgârın taşıdığı taneciklerin kayaların alt kısımlarını daha fazla aşındırmasıyla oluşan bir aşınım şeklidir. Barkan ise rüzgârın biriktirme yapmasıyla oluşan hilal şeklindeki kumul tepeleridir. Her ikisi de Konya-Karapınar gibi rüzgârın doğrudan etkili olduğu sahalarda görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgenin coğrafi özelliklerini analiz etme
Konya-Karapınar çevresi kurak, yarı kurak ve bitki örtüsünden yoksun olduğu için rüzgârın en etkili dış kuvvet olduğu saptanır.
Rüzgârın şekillendirici etkisi, mekanik çözülmenin fazla ve toprağın gevşek olduğu bitkisiz alanlarda maksimuma ulaşır.
2
Rüzgâr aşınım ve birikim şekillerini gruplandırma
Mantarkaya, Tafoni, Yardang ve Hamada aşınım; Kumul, Barkan ve Lös birikim şekilleri olarak listelenir.
Soruda hem aşınım hem de birikim şeklinin bir arada bulunduğu doğru seçeneği bulmak gerekir.
3
Çeldiricileri eleme
Peri bacası (akarsu/sel), delta (akarsu), polye ve lapya (karstik) süreçlerle ilişkili olduğu için elenir.
Dış kuvvetlerin (rüzgâr, akarsu, buzul, dalga) etki alanlarını ve oluşturdukları spesifik şekilleri birbirinden ayırt etmek KPSS coğrafya sorularında temel ayırt edicidir.

Anahtar Kavram

Rüzgâr Şekilleri
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Rüzgar Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru