Soru

Zorluk: ZorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

Türkiye'de seçimlerin dönemleri, seçim türleri ve seçimlerin ertelenmesi ile ilgili 1982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir ve bu süreç savaş hali devam ettikçe tekrarlanabilir.
  2. B
    Üye tamsayısının yüzde beşinin (%5) boşalması durumunda; genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmemiş olsa bile üç ay içinde ara seçim yapılması zorunludur.
  3. C
    Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda yapılacak ara seçimlerde; otuz aylık süre yasağı ile genel seçime bir yıl kala seçim yapılamayacağı kuralı uygulanmaz.
  4. Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için hükümetin kurulamaması veya bütçenin reddedilmesi gibi Anayasa'da belirtilen somut bir gerekçenin varlığı şarttır.Cevap
  5. E
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda her iki seçim birlikte yapılır.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için somut bir gerekçenin şart olduğunu belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 116. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir. Bu düzenleme uyarınca Cumhurbaşkanı; herhangi bir gerekçe göstermeksizin, Meclis onayı aramaksızın veya hükümetin kurulamaması gibi şartlara bağlı olmaksızın dilediği zaman seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin yenilenmesi (fesih) yetkisini analiz etme
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'na tanınan yenileme yetkisi 'şartsız' bir yetkidir.
Eski sistemdeki hükümet krizi şartları kaldırılarak yürütmeye doğrudan seçimleri yenileme imkanı tanınmıştır.
2
Ara seçim istisnalarını karşılaştırma
%5 boşalma durumunda 1 yıl yasağı devam ederken, bir ilin temsilcisiz kalması durumunda hiçbir yasak uygulanmaz.
Temsilde adalet ve süreklilik ilkesi gereği bir ilin tamamen temsilcisiz kalması mutlak bir seçim zorunluluğu doğurur.
3
Savaş sebebiyle erteleme kuralını kontrol etme
Karar yetkisi yalnızca TBMM'dedir ve süre 1 yıldır.
Milli iradenin temsilcisi olan Meclis, olağanüstü durumlarda seçimi erteleme yetkisine sahip tek organdır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Seçimlerin Yenilenmesi ve Ara Seçim Rejimi
Bu soruyu puanla