Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin yer şekilleri özellikleri dikkate alındığında, Orta Karadeniz Bölümü'nün; Doğu ve Batı Karadeniz kıyı kuşaklarına kıyasla kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım maliyetlerinin daha düşük olması, yamaç (orografik) yağış miktarının daha az olması ve dağların doruklarında buzul (glasyal) şekillere rastlanma olasılığının oldukça düşük olması gibi farklılıklar gösterdiği görülür. Bu durumun temel nedeni, bölgedeki dağların aşağıdaki özelliklerinden hangisidir?

  1. A
    Dağların kıyı çizgisine paralel bir uzanış sergilemesi
  2. B
    Dağların kütle olarak volkanik kayaçlardan ve derinlik magmatizmasından oluşması
  3. Dağların yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin daha gerisinde konumlanmasıCevap
  4. D
    Dağların bölgedeki ana fay hatları üzerinde horst-graben sistemiyle oluşması
  5. E
    Dağların kıyı çizgisine dik uzanması nedeniyle iç kesimlere hava kütlesi geçişine izin vermesi

Cevap

Doğru yanıt, bölgedeki dağların (Canik Dağları) yükseltisinin diğer bölümlere göre daha az olması ve kıyı çizgisinin daha gerisinden başlamasıdır.
Orta Karadeniz'de yer alan Canik Dağları, Doğu ve Batı Karadeniz'deki sıradağlara göre oldukça alçaktır. Bu durum, dağların doruklarında buzul şekillerinin oluşmasını imkansız hale getirirken, orografik yağışların etkisini de azaltır. Ayrıca bu dağların kıyının daha gerisinde uzanması, kıyı ile iç kesimler arasındaki geçişi kolaylaştırarak Samsun gibi limanların hinterlandının genişlemesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bölüm karşılaştırması yapılması
Doğu Karadeniz (Kaçkarlar) ve Batı Karadeniz (Küre) dağları yüksek ve kıyıya yakınken; Orta Karadeniz (Canik) dağları alçak ve geridedir.
Soruda belirtilen ulaşım, yağış ve buzul özelliklerinin tümü dağların morfometrik özellikleri ile ilişkilidir.
2
Fiziksel özelliklerin beşerî ve iklimsel sonuçlarla eşleştirilmesi
Alçak dağlar = Az yağış ve buzul yokluğu; Gerideki dağlar = Geniş hinterland ve kolay ulaşım.
Canik Dağları'nın ortalama 1500 metrelik yükseltisi, nemli hava kütlelerinin Doğu Karadeniz'deki kadar (Kaçkarlar 3900m+) yükselip yağış bırakmasını ve kalıcı kar sınırına ulaşılmasını engeller.

Anahtar Kavram

Dağların yükselti ve konumunun iklim ve ulaşım üzerindeki sentez etkisi

Daha Fazla Pratik

Samsun'un hinterland genişliğini, Trabzon ve Rize ile karşılaştıran bir liman sorusu çözerek bilgiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla