Soru

Zorluk: KolayRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların yer şekillendirici etkisi; bitki örtüsünün cılız, nem oranının düşük ve mekanik çözülmenin şiddetli olduğu kurak sahalarda daha belirgindir. Bu durumun en tipik örnekleri İç Anadolu'da Konya-Karapınar çevresi ile Güneydoğu Anadolu düzlüklerinde görülür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu bölgelerde rüzgârların doğrudan aşındırma faaliyeti sonucunda oluşan bir yer şeklidir?

  1. Mantar KayaCevap
  2. B
    Barkan
  3. C
    Peri Bacaları
  4. D
    Delta Ovası
  5. E
    Lapya

Cevap

Mantar Kaya, rüzgârların kurak bölgelerde kayaların alt kısımlarını çarpan kum taneleriyle daha fazla oyması sonucu oluşan bir rüzgâr aşınım şeklidir.
Mantar Kaya (Şahit Kaya), rüzgârın taşıdığı kumların kayaların taban kısımlarına çarparak burayı daha hızlı aşındırması sonucu oluşur. Üst kısım daha geniş kaldığı için mantara benzeyen bu şekil, rüzgârın doğrudan aşındırma gücünü kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgesel şartları analiz et.
Konya-Karapınar ve Güneydoğu Anadolu'da bitki örtüsü zayıf, iklim kuraktır; bu da rüzgâr etkisini artırır.
Rüzgârın yer şekillendirebilmesi için zeminin korumasız ve taneli yapıda olması gerekir.
2
Dış kuvvet ve süreç eşleştirmesini yap.
Mantar kaya doğrudan rüzgâr aşındırmasıdır.
Rüzgâr, ağır olan kum tanelerini yerden fazla yükseltemediği için kayaların sadece alt kısımlarını aşındırarak mantara benzer şekiller oluşturur.

Anahtar Kavram

Rüzgâr Aşınım Şekilleri

Alternatif Yöntem

Rüzgâr şekillerini 'Aşınım' (Mantar kaya, Tafoni, Yardang, Hamada) ve 'Birikim' (Lös, Kumul, Barkan) olarak gruplandırarak elemek cevaba hızlı ulaşmayı sağlar.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla