Soru

Zorluk: KolayCümle Yorumu ve Kavramlar

Türkçede cümleler; bildirdikleri yargıların niteliğine, doğruluğunun ispatlanabilirliğine veya yargılar arasındaki anlam ilişkilerine göre farklı kavramlarla ifade edilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

  1. A
    Şiddetli fırtına nedeniyle denize açılan balıkçı tekneleri limana geri döndü.
  2. Kurumun yeni stratejik planını hazırlamak üzere ilgili uzmanlarla bir araya geldiler.Cevap
  3. C
    Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği bugünden itibaren yürürlüğe girdi.
  4. D
    Eski yapıların restorasyonunda gösterilen titizlik, kültürel mirasın korunması adına umut vericidir.

Cevap

Kurumun yeni stratejik planını hazırlamak üzere ilgili uzmanlarla bir araya geldiler cümlesi, eylemin bir amaç doğrultusunda yapıldığını bildirir.
Kurumun yeni stratejik planını hazırlamak üzere ilgili uzmanlarla bir araya geldiler cümlesinde '-mek üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katmıştır. Uzmanlarla bir araya gelme eylemi, plan hazırlama hedefiyle (amacıyla) yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki eylemi (yüklemi) belirle.
Eylem: 'bir araya geldiler'.
Anlam ilişkisini çözmek için önce yapılan işi tespit etmek gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu sor.
'Kurumun yeni stratejik planını hazırlamak amacıyla' cevabı alınır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
3
Seçeneklerdeki diğer anlam ilişkilerini (neden-sonuç, nesnellik, öznellik) ele.
Diğer seçeneklerde neden-sonuç, nesnel bilgi ve öznel yorum saptanmıştır.
Doğru kavramı netleştirmek için çeldiricileri elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümlede eylemin neden yapıldığını mı yoksa hangi hedefle yapıldığını mı aradığınıza dikkat edin.
2
Cümledeki '-mek üzere' veya '-mek için' ifadelerinin yerine 'amacıyla' kelimesini getirerek anlamı kontrol edin.
3
Şiddetli fırtına cümlesinde fırtına gerçekleşmiştir (neden), ancak plan hazırlama cümlesinde plan henüz hazırlanmamıştır, hazırlanması hedeflenmektedir (amaç).

Daha Fazla Pratik

Öznel ve nesnel yargı farklarını daha iyi anlamak için kişisel görüş içeren kelimeleri (harika, bence, umut verici vb.) tespit etme alıştırmaları yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Amaç-sonuç cümlelerini neden-sonuçtan ayırmak için 'amacıyla' sağlamasını yapın. Eğer 'amacıyla' kelimesi cümleye uyuyorsa amaç-sonuç, 'sebebiyle' kelimesi uyuyorsa neden-sonuçtur.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla