Soru

Zorluk: OrtaMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hemen ardından İtilaf Devletleri, antlaşmanın güvenlik gerekçesi içeren maddelerini öne sürerek Osmanlı topraklarında fiili işgallere başlamıştır. Bu haksız işgaller karşısında Türk milleti, vatanını savunmak amacıyla yerel direniş hareketlerini başlatmıştır.

Buna göre, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İtilaf Devletleri tarafından işgal edilen ilk Osmanlı toprağı ile Anadolu'da işgallere karşı halkın ilk silahlı direnişini başlattığı yer aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. A
    İskenderun — Maraş
  2. Musul — Hatay (Dörtyol)Cevap
  3. C
    İstanbul — Samsun
  4. D
    Musul — İzmir
  5. E
    İzmir — Balıkesir (Ayvalık)

Cevap

Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra işgal edilen ilk Osmanlı toprağı Musul, Anadolu'da halkın başlattığı ilk silahlı direniş merkezi ise Hatay (Dörtyol)'dur.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının (30 Ekim 1918) hemen ardından İngiltere, antlaşmanın 7. maddesine dayanarak 3 Kasım 1918'de Musul'u işgal etmiş ve böylece Musul işgal edilen ilk Osmanlı toprağı olmuştur. İşgaller karşısında halkın ilk silahlı direnişi ise 19 Aralık 1918 tarihinde Hatay Dörtyol'da Fransız işgaline karşı başlatılmıştır. Dolayısıyla ilk işgal edilen Osmanlı toprağının Musul, Anadolu'daki ilk silahlı direnişin ise Hatay (Dörtyol) olduğunu belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Mütarekesi sonrası İtilaf Devletleri tarafından işgal edilen ilk Osmanlı toprağını belirleme
İngilizler mütarekenin 7. maddesini bahane ederek 3 Kasım 1918'de Musul'u işgal etmiştir. Musul, antlaşma sonrası işgal edilen ilk Osmanlı toprağıdır.
Mondros sonrası ilk fiili işgal hareketinin zaman ve mekân bilgisini doğru tespit etmek gerekir.
2
Anadolu sınırları içerisinde işgalci güçlere karşı başlatılan ilk silahlı halk direnişini tespit etme
19 Aralık 1918'de Hatay'ın Dörtyol ilçesinde (Karasüleymanlı köyü) Fransız işgal kuvvetlerine ve Ermeni çetelerine karşı Kara Mehmet Çavuş önderliğinde ilk silahlı direniş gerçekleştirilmiştir.
Batı Cephesi'ndeki ilk kurşun (İzmir/Hasan Tahsin veya Ayvalık) ile Anadolu genelindeki ilk silahlı direniş (Dörtyol) arasındaki kronolojik ve mekânsal farkı ayırt etmek gerekir.
3
İki tarihsel veriyi birleştirerek doğru seçeneğe ulaşma
İlk işgal edilen yer 'Musul', Anadolu'daki ilk silahlı direniş ise 'Hatay (Dörtyol)' eşleşmesidir.
Her iki bilginin eksiksiz ve hatasız yer aldığı seçeneği doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası ilk işgaller ve Türk halkının ilk silahlı direniş merkezleri

İpuçları

1
İngilizlerin Mondros'tan sadece birkaç gün sonra petrol zengini bir Orta Doğu vilayetini işgal ettiğini ve ilk kurşunun sanılanın aksine Ege'de değil Güney Cephesi'nde atıldığını hatırlayınız.
2
3 Kasım 1918'de ilk işgal edilen yer Irak sınırları içindeki önemli bir vilayettir. 19 Aralık 1918'de Fransızlara karşı ilk silahlı direniş ise Çukurova bölgesine yakın bir Akdeniz ilçesinde gerçekleşmiştir.
3
İngiltere'nin ilk işgal ettiği yer Musul; Kara Mehmet Çavuş'un Fransız kuvvetlerine ilk kurşunu sıktığı yer ise Hatay'ın Dörtyol ilçesidir.

Daha Fazla Pratik

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin amaçları ile işgallere karşı kurulan Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin faaliyetlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik eleme yöntemi: Ege Bölgesi'ndeki direniş ve işgaller Mayıs 1919 (İzmir'in işgali) sonrasına rastlar. Mondros ise Ekim 1918'de imzalanmıştır. Bu nedenle 1918 sonundaki ilk işgal ve direniş olayları doğrudan Musul ve Hatay (Dörtyol) ile eşleşmektedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla