Examkin

Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) ilanı, süreci ve bu dönemde çıkarılan düzenlemelerin denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete'de yayımlandıkları andan itibaren hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimine tabidir.
  2. TBMM tarafından onaylanarak kanunlaşan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılabilir.Cevap
  3. C
    Cumhurbaşkanı, TBMM'nin olağanüstü hali kaldırma veya süreyi kısaltma yönündeki kararını "Geri Gönderme Yetkisi" kapsamında yeniden görüşülmek üzere Meclis'e iade edebilir.
  4. D
    Olağanüstü hal döneminde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir; bu süreçte kişinin yaşama hakkı ve maddi/manevi bütünlüğü dahi anayasal güvence dışında kalır.
  5. E
    Olağanüstü halin süresinin uzatılmasına ilişkin nihai karar yetkisi, Milli Güvenlik Kurulu'nun tavsiye kararı üzerine Cumhurbaşkanına aittir.

Cevap

TBMM tarafından onaylanarak kanunlaşan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
Anayasa'nın 148148. maddesi olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri için yargı yolunu kapatmış olsa da, bu kısıtlama düzenleme henüz 'kararname' aşamasındayken geçerlidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından onaylanarak resmen kanun niteliği kazanan düzenlemeler artık birer 'kanun' olduklarından, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesindeki yargı yolu kısıtlamasını değerlendirmek.
Olağanüstü hal (OHALOHAL) kararnameleri yayımlandıkları aşamada Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir.
Anayasa, yürütmenin hızlı hareket etmesi gereken bu dönemdeki kararnameleri başlangıçta yargı denetimi dışında tutmuştur.
2
Kararnamelerin yasama organı (TBMMTBMM) tarafından onaylanması sürecini analiz etmek.
Meclis tarafından onaylanan bir OHALOHAL kararnamesi, hukuken 'kanun' niteliği kazanır.
Parlamento onayı, düzenlemenin hukuki statüsünü bir yürütme işleminden yasama işlemine dönüştürür.
3
Kanunlaşmış düzenlemelerin yargısal denetim rejimini kontrol etmek.
Kanunlaşmış OHALOHAL kararnameleri, normlar hiyerarşisinde 'kanun' seviyesinde oldukları için Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir hale gelir.
Anayasa Mahkemesi'nin denetim yasağı sadece 'kararname' aşamasındaki metinler için geçerlidir; kanunlar için bu yasak söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

OHALOHAL Düzenlemelerinin Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin OHALOHAL kararnamelerini denetleyip denetleyemeyeceğine dair kuralın, bu kararnamelerin Meclis tarafından onaylanmasıyla nasıl değiştiğini düşünün.
2
Düzenlemelerin 'kararname' sıfatıyla kalması ile 'kanun' sıfatını kazanması arasındaki yargısal farkı hatırlayın.
3
Meclis onayından geçen bir metnin artık bir yasama işlemi (kanun) haline geldiğini ve kanunların genel denetim kurallarına tabi olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin denetleyemediği diğer işlemleri (İnkılap Kanunları vb.) inceleyerek bu istisnai durumu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru