Bir üniversitenin proje geliştirme biriminde 5 matematikçi ve 4 fizikçi görev yapmaktadır. Bu 9 kişilik ekipten 3 kişilik bir komisyon kurulacaktır.
Kurulacak komisyonda;
I. En az bir fizikçi bulunması,
II. Matematikçi Ahmet ile Fizikçi Burak'ın aynı anda bulunmaması
istenmektedir.
Buna göre, bu komisyon kaç farklı şekilde seçilebilir?
- A63
- 67Cevap
- C70
- D74
- E77
Cevap
Komisyon 67 farklı şekilde seçilebilir.
Problemi çözmek için 'Tümleyen Yöntemi' en pratik yoldur. Toplam seçim sayısından istenmeyen durumlar çıkarılır.
1. Tüm Durumlar: 9 kişiden 3 kişi seçimi: .
2. İstenmeyen Durum 1 (Hiç Fizikçi Yok): Sadece 5 matematikçiden 3 kişi seçilirse fizikçi olmaz. .
3. İstenmeyen Durum 2 (Ahmet ve Burak Birlikte): Ahmet ve Burak seçilirse, yanlarına 1 kişi daha gerekir (Kalan 7 kişiden). .
Bu iki istenmeyen küme birbirinden bağımsızdır (ayrıktır). Çünkü 'Hiç fizikçi olmayan' grupta fizikçi Burak bulunamaz. Bu yüzden kesişim yoktur.
Sonuç: .
1. Tüm Durumlar: 9 kişiden 3 kişi seçimi: .
2. İstenmeyen Durum 1 (Hiç Fizikçi Yok): Sadece 5 matematikçiden 3 kişi seçilirse fizikçi olmaz. .
3. İstenmeyen Durum 2 (Ahmet ve Burak Birlikte): Ahmet ve Burak seçilirse, yanlarına 1 kişi daha gerekir (Kalan 7 kişiden). .
Bu iki istenmeyen küme birbirinden bağımsızdır (ayrıktır). Çünkü 'Hiç fizikçi olmayan' grupta fizikçi Burak bulunamaz. Bu yüzden kesişim yoktur.
Sonuç: .
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Koşullu Kombinasyon ve Tümleyen Yöntemi
İpuçları
1
Doğrudan istenen durumları saymak yerine, tüm durumlardan istenmeyen durumları çıkarmayı deneyin.
2
İstenmeyen iki durum var: 1) Grupta hiç fizikçi olmaması, 2) Ahmet ve Burak'ın birlikte olması.
3
'Hiç fizikçi olmayan grup' (sadece matematikçiler) ile 'Ahmet ve Burak'ın olduğu grup' (Burak fizikçidir) birbirinden tamamen farklı durumlardır. Bu iki sayıyı toplam durumdan ayrı ayrı çıkarın.
Daha Fazla Pratik
Benzer kısıtlamalara sahip, ancak 'veya' bağlacı içeren olasılık soruları çözülebilir.
Alternatif Yöntem
Durumları tek tek toplayarak çözüm:
1) 1 Fizikçi, 2 Matematikçi:
- Fizikçi Burak ise (Ahmet olamaz): 1 seçim * C(4,2) = 6 durum
- Fizikçi Burak değilse (3 aday): C(3,1) * C(5,2) = 3 * 10 = 30 durum
Toplam: 36
2) 2 Fizikçi, 1 Matematikçi:
- Fizikçilerden biri Burak ise (Ahmet olamaz): C(3,1) * C(4,1) = 12 durum
- Fizikçilerden biri Burak değilse: C(3,2) * C(5,1) = 15 durum
Toplam: 27
3) 3 Fizikçi, 0 Matematikçi: C(4,3) = 4 durum
Genel Toplam: 36 + 27 + 4 = 67
1) 1 Fizikçi, 2 Matematikçi:
- Fizikçi Burak ise (Ahmet olamaz): 1 seçim * C(4,2) = 6 durum
- Fizikçi Burak değilse (3 aday): C(3,1) * C(5,2) = 3 * 10 = 30 durum
Toplam: 36
2) 2 Fizikçi, 1 Matematikçi:
- Fizikçilerden biri Burak ise (Ahmet olamaz): C(3,1) * C(4,1) = 12 durum
- Fizikçilerden biri Burak değilse: C(3,2) * C(5,1) = 15 durum
Toplam: 27
3) 3 Fizikçi, 0 Matematikçi: C(4,3) = 4 durum
Genel Toplam: 36 + 27 + 4 = 67
Tahmini Süre:2m 30s