I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Osmanlı Devleti başlangıçta 'silahlı tarafsızlık' ilan etmiş; Almanya ile 2 Ağustos 1914'te gizli ittifak yapmasına rağmen fiilen savaşa girdiği Ekim ayı sonuna kadar geçen süreçte kendi bağımsızlığını güçlendirmek ve güvenliğini artırmak amacıyla tek taraflı çeşitli adımlar atmıştır.
Buna göre, Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen girmesinden önceki silahlı tarafsızlık sürecinde (Ağustos - Ekim 1914) gerçekleştirdiği uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- AÜlke genelinde seferberlik (nefir-i âmm) ilan edilerek ordu birliklerinin savaşa hazır hâle getirilmesi
- BÇanakkale ve İstanbul Boğazlarının tüm yabancı savaş ve ticaret gemilerine kapatılarak mayın hatlarının döşenmesi
- CAdli, mali ve idari tüm kapitülasyonların tek taraflı olarak feshedildiğinin ilan edilmesi
- Padişah ve Halife V. Mehmet Reşat tarafından İtilaf Devletleri'ne karşı resmen 'Cihad-ı Ekber' (Kutsal Cihat) ilan edilmesiCevap
- EDüyun-ı Umumiye İdaresinin gelir kaynakları üzerindeki yabancı denetiminin sınırlandırılarak maliyenin bağımsızlaştırılmaya çalışılması
Cevap
Padişah ve Halife V. Mehmet Reşat tarafından İtilaf Devletleri'ne karşı resmen 'Cihad-ı Ekber' (Kutsal Cihat) ilan edilmesi
Cihad-ı Ekber (Kutsal Cihat) ilanı; Osmanlı donanmasının 29 Ekim 1914'te Rus limanlarını bombalaması ve İtilaf Devletleri'nin sırasıyla savaş ilan etmesi sonrasında, Padişah V. Mehmet Reşat ve Şeyhülislam Ürgüplü Hayri Efendi'nin yayımladığı fetvalarla 11-14 Kasım 1914'te gerçekleşmiştir. Dolayısıyla savaşa fiilen girilmeden önceki silahlı tarafsızlık döneminde (Ağustos - Ekim 1914) değil, savaşa resmen girildikten sonraki süreçte yer alır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na giriş sürecindeki diplomatik, askeri ve hukuki kronoloji
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen girdiği tarih 29 Ekim 1914 Karadeniz Olayı'dır. Seçeneklerdeki olayların bu tarihten önce mi yoksa sonra mı gerçekleştiğine dikkat ediniz.
2
İslam dünyasına ve sömürgelerdeki Müslümanlara yönelik dinî ve ideolojik çağrı, savaşın resmen başlaması ve padişah fetvasının yayımlanmasıyla Kasım 1914'te yapılmıştır.
3
Kapitülasyonların kaldırılması, Boğazların kapatılması ve seferberlik ilanı Eylül ve Ekim aylarında yapılmışken; Cihat fetvası Kasım 1914'te savaşa resmen dahil olunduktan sonra ilan edilmiştir.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları kaldırma kararına müttefiki Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın verdiği tepkiyi inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Süreç odaklı eleme yöntemi: Osmanlı Devleti'nin Ağustos-Ekim 1914 arasındaki adımları 'bağımsızlığı artırma ve savunma tedbirleri' (seferberlik, kapitülasyonlar, Boğazlar) iken; doğrudan düşman devletleri hedef alan ve halkları savaşa sevk eden dinî/askeri fetva (Cihad-ı Ekber) savaşın fiilen patlak vermesinden sonraki bir adımdır.
Tahmini Süre:1m 30s