Soru

Zorluk: KolayKarahanlılar

Karahanlılar Devleti, Türk-İslam sentezinin temellerini atarken toplumsal refahı ve kültürel gelişimi artırmaya yönelik kurumsal yapılar geliştirmiştir. Karahanlılar döneminde görülen;

I. Dünya eğitim tarihinde bir ilk olarak kabul edilen burslu öğrencilik sisteminin uygulanması,
II. Ticaret yolları üzerinde konaklama, ticaret ve güvenlik amacıyla Ribat adı verilen yapıların inşa edilmesi,
III. Bimaristan adı verilen hastanelerin kurularak halka ücretsiz sağlık hizmeti sunulması

gibi uygulamalar, bu devletin aşağıdaki kavramlardan hangisini öncelikli olarak benimsediğinin bir göstergesidir?

  1. A
    Teokratik devlet anlayışı
  2. B
    Boylar federasyonu sistemi
  3. Sosyal devlet anlayışıCevap
  4. D
    Mutlak merkeziyetçi yapı
  5. E
    Sömürgeci devlet politikası

Cevap

Sosyal devlet anlayışı (Devletin halkın eğitim, sağlık ve ekonomik refahını sağlamaya çalışması)
Sosyal devlet anlayışı; devletin halkın refahını, eğitimini, sağlığını ve güvenliğini ön planda tutarak bu yönde yatırımlar yapmasıdır. Karahanlıların öğrencilere burs vermesi, halkın sağlığı için bimaristanlar açması ve ticaretin güvenliği için Ribatlar inşa etmesi bu modelin Türk-İslam tarihindeki en erken ve en güçlü örneklerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kurumların işlevlerini analiz et.
Ribatların ticareti ve güvenliği, burslu öğrenciliğin eğitimi, bimaristanların ise sağlığı desteklediği görülür.
Kurumların hangi amaca hizmet ettiğini anlamak devlet modelini belirlemeyi sağlar.
2
Bu hizmetlerin kimin yararına olduğunu belirle.
Tüm bu hizmetler halkın temel ihtiyaçlarını karşılamaya ve toplumsal refahı artırmaya yöneliktir.
Halka sunulan ücretsiz hizmetler devletin toplumsal sorumluluk üstlendiğini gösterir.
3
Kavramsal eşleştirme yap.
Halkın refahını, eğitimini ve sağlığını gözeten devlet modelinin 'Sosyal Devlet' olduğu sonucuna ulaşılır.
Sosyal devlet kavramı, kamu yararını gözeten kurumların varlığıyla tanımlanır.

Anahtar Kavram

Sosyal Devlet (Karahanlılar)

İpuçları

1
Devletin halkın masraflarını karşılaması ve ücretsiz hizmet sunması ne anlama gelir?
2
Ribatlar kervansarayların öncüsüdür ve ticari hayatı korur. Medreselerdeki burs sistemi ise fırsat eşitliği sağlar.
3
Halkın refahı, sağlığı ve eğitimi için çalışan devlet modeli 'sosyal' bir devlettir.

Daha Fazla Pratik

Karahanlıların bu sosyal yapısını 'Gulam Sistemi' ve askeri teşkilatlarıyla karşılaştırarak devletin kurumsal bütünlüğünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Aynı zamanda Karahanlıların bu kurumları kurarken Orta Asya Türk geleneği (töre) ile İslami vakıf sistemini sentezlediğini hatırlamak soruyu daha hızlı çözmenizi sağlayabilir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla