Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Dağları

Türkiye'de İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erciyes, Hasan Dağı, Melendiz ve Karadağ ile Doğu Anadolu'daki Nemrut, Süphan, Tendürek ve Ağrı dağlarının harita üzerinde belirli bir hat boyunca (kuzeydoğu-güneybatı) sıralandığı görülmektedir. Bu dağların yeryüzündeki dağılışında görülen bu doğrusal uzanışın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bölgedeki yer kabuğunun şiddetli yan basınçlarla kıvrılmış olması
  2. B
    Volkanik faaliyetlerin aynı jeolojik zamanda gerçekleşmiş olması
  3. Magmanın bir kırık hattı (fay) boyunca yüzeye çıkmasıCevap
  4. D
    Dağların benzer yükselti ve bitki örtüsü özelliklerine sahip olması
  5. E
    Bölgedeki tortul tabakaların dikey yönde tabakalaşmış olması

Cevap

Magmanın bir kırık hattı (fay) boyunca yüzeye çıkması
Volkanik faaliyetler, yerin derinliklerindeki magmanın yeryüzüne ulaşmasıyla gerçekleşir. Magma, yer kabuğunun en zayıf ve dirençsiz olduğu kırık (fay) hatlarını takip ederek yüzeye çıkar. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'daki volkanik dağların bir hat üzerinde (doğrusal) sıralanması, bu bölgelerde yer alan derin fay hatlarının varlığını kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Volkanik dağların Türkiye haritası üzerindeki konumlarını gözlemlemek.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu'daki volkanik dağların rastgele değil, düz bir hat üzerinde dizildiği fark edilir.
Mekansal dağılışın arkasındaki yapısal nedeni sorgulamak için ilk adımdır.
2
Volkanizmanın oluşum mekanizmasını hatırlamak.
Magmanın yüzeye çıkabilmesi için yer kabuğunun zayıf veya kırık olması gerekir.
Püskürmenin gerçekleştiği 'zayıf direnç alanları' bilgisini kullanmak gerekir.
3
Doğrusal dizilim ile jeolojik yapı arasındaki ilişkiyi kurmak.
Eğer dağlar bir doğru üzerinde sıralanmışsa, bu durum yerkabuğunda o doğrultuda uzanan bir fay (kırık) hattının varlığına işaret eder.
Dağılışın 'temel nedeni' olan yapısal faktörü belirlemek.

Anahtar Kavram

Volkanik Dağlar ve Fay Hattı İlişkisi
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla