Soru

Zorluk: OrtaRüzgar Şekilleri

Türkiye'de iklimin kurak ve yarı kurak olduğu, fiziksel ufalanmanın şiddetli görüldüğü alanlarda rüzgarların şekillendirici gücü artmaktadır. Bu bölgelerde rüzgarın farklı dirençteki kayaçları aşındırmasıyla oluşan, birbirine paralel uzanan "U" biçimli derin oluklar ve bu olukları ayıran keskin sırtlar gözlemlenmektedir.

Bu yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. YardangCevap
  2. B
    Mantarkaya
  3. C
    Tafoni
  4. D
    Barkan
  5. E
    Lös

Cevap

Rüzgarın dirençsiz tabakaları aşındırarak oluşturduğu paralel oluklara Yardang adı verilir.
Doğru seçenek rüzgarın kurak bölgelerde dirençsiz kayaçları aşındırıp süpürmesiyle oluşan, aralarında keskin sırtlar bulunan paralel oluk yapısını (Yardang) ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış kuvveti ve süreci belirle.
Soruda rüzgarın aşındırma süreci ve kurak bölge vurgusu yapılmıştır.
Rüzgar şekillerini analiz etmek için temel kuvvetin aşındırma mı yoksa biriktirme mi olduğunu anlamak gerekir.
2
Morfolojik (şekilsel) özellikleri analiz et.
"U" biçimli paralel oluklar ve keskin sırtlar tanımlanmıştır.
Bu spesifik morfoloji, Mantarkaya veya Tafoni gibi diğer aşınım şekillerinden ayrılmasını sağlar.
3
Kavram eşleştirmesi yap.
Bu tarif, rüzgar aşınım şekillerinden olan Yardang ile tam olarak örtüşmektedir.
Yardanglar, özellikle İç Anadolu (Konya havzası gibi) bölgelerinde rüzgarın dirençsiz kısımları süpürmesiyle ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Rüzgar Aşınım Şekilleri

İpuçları

1
Şeklin bir 'aşınım' şekli mi yoksa 'birikim' şekli mi olduğuna odaklanın.
2
"U" şeklindeki oluklar rüzgarın esiş yönüne paralel uzanır ve dirençsiz tabakaların süpürülmesiyle oluşur.
3
Bu şekil İç Anadolu'da Karapınar çevresinde de görülebilen, rüzgarın tüneller açtığı hissini veren bir yapıdır.

Daha Fazla Pratik

Rüzgarın biriktirme şekillerinden olan Barkan ve Lös kavramlarını tekrar ederek aşınım şekilleriyle farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla