Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGrafik ve Tablo Dönüşümleri

Bir teknoloji geliştirme bölgesinde yürütülen K, L ve M kodlu üç farklı Ar-Ge projesinin toplam bütçelerinin dağılımı 1. grafikte (daire grafiği), bu projelerin her birinin bütçesi içindeki personel gideri oranları ise 2. grafikte (sütun grafiği) gösterilmiştir.

Projelerin bütçeleri sadece personel ve donanım giderlerinden oluşmaktadır.

Verilen Bilgi: L projesinin donanım gideri 600.000 TL'dir.

Buna göre, bu üç projenin personel ve donanım giderlerini (bin TL cinsinden) gösteren tablo aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ProjePersonel (Bin TL)Donanım (Bin TL)
    K600900
    L600600
    M720180
    Cevap
  2. B
    ProjePersonel (Bin TL)Donanım (Bin TL)
    K900600
    L600600
    M180720
  3. C
    ProjePersonel (Bin TL)Donanım (Bin TL)
    K480720
    L600600
    M960240
  4. D
    ProjePersonel (Bin TL)Donanım (Bin TL)
    K500750
    L600600
    M1000250
  5. E
    ProjePersonel (Bin TL)Donanım (Bin TL)
    K750750
    L600600
    M450450

Cevap

Doğru tablo, K projesi için 600 Personel / 900 Donanım, L için 600/600 ve M için 720/180 değerlerini gösteren tablodur.
Verilen iki grafiği sentezleyerek çözüm yapılır. Önce L projesinin donanım giderinden (600.000 TL ve %50 oran) L'nin toplam bütçesi (1.200.000 TL) bulunur. Daire grafiğindeki 120 derece 1.2 milyon TL'ye denk geldiğinden, her 1 derece 10.000 TL'dir. K projesi (150°) 1.5 milyon TL, M projesi (90°) 0.9 milyon TL bütçeye sahiptir. Bu bütçelere sütun grafiğindeki personel yüzdeleri (K:%40, M:%80) uygulandığında K için 600 bin TL personel / 900 bin TL donanım; M için 720 bin TL personel / 180 bin TL donanım bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
L projesinin toplam bütçesini hesapla.
Sütun grafiğine göre L'nin personel gideri %50'dir. O halde donanım gideri de %50'dir. %50'si 600.000 TL ise, L'nin toplam bütçesi 1.200.000 TL'dir.
Parça-bütün ilişkisi kurularak referans değer (L bütçesi) bulunur.
2
Toplam bütçe katsayısını (derece başına düşen miktar) bul.
Daire grafiğinde L projesi 120° ile gösterilmiştir. 120° = 1.200.000 TL ise, 1° = 10.000 TL olur.
Daire grafiğindeki dağılım orantısal olduğu için birim değer üzerinden diğerlerine geçiş yapılır.
3
K projesinin bütçesini ve gider kalemlerini hesapla.
K = 150° → 150 × 10.000 = 1.500.000 TL toplam bütçe. Personel (%40) = 1.500.000 × 0.40 = 600.000 TL. Donanım = 900.000 TL.
Bulunan katsayı ve sütun grafiğindeki yüzdeler kullanılarak K değerleri ayrıştırılır.
4
M projesinin bütçesini ve gider kalemlerini hesapla.
M = 90° → 90 × 10.000 = 900.000 TL toplam bütçe. Personel (%80) = 900.000 × 0.80 = 720.000 TL. Donanım = 180.000 TL.
Aynı yöntem M projesi için uygulanır.
5
Sonuçları tablo ile eşleştir (Bin TL cinsinden).
K(600, 900), L(600, 600), M(720, 180). Bu değerler A seçeneğindeki tablo ile uyuşmaktadır.
Bulunan sayısal değerlerin doğru tabloda yer aldığı doğrulanır.

Anahtar Kavram

Veri Dönüşümü ve Orantı

İpuçları

1
Önce L projesine odaklanın. Sütun grafiğinde L'nin personel oranı %50 ise, donanım oranı kaçtır?
2
L'nin donanım gideri 600.000 TL ve oranı %50 olduğuna göre, L'nin *toplam* bütçesini bulabilirsiniz.
3
L'nin toplam bütçesi daire grafiğinde 120°'ye karşılık geliyor. Buradan 1°'nin kaç TL olduğunu bulup K (150°) ve M (90°) bütçelerini hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Toplam bütçe verilip bir kalemin farkının sorulduğu soruları inceleyin.

Alternatif Yöntem

Oran-orantı sabiti kullanarak: L(120°)=4k, K(150°)=5k, M(90°)=3k diyebiliriz. L donanım = 4k * %50 = 2k = 600.000 => k = 300.000. Buradan tüm değerler k yerine konularak bulunur.
Tahmini Süre:3m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Grafik ve Tablo Dönüşümleri

Bu konudan daha fazla soru