Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCümle Yorumu ve Kavramlar

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik olarak değil, gerçekleşmiş bir olguya dayalı neden-sonuç ilişkisiyle verilmiştir?

  1. A
    Ekonomik istikrarı sağlamak ve enflasyonla mücadele etmek üzere para politikalarında köklü değişikliklere gidildi.
  2. Tarihî yapıların restorasyon sürecinde kullanılan malzemelerin aslına uygun olmaması, yapının özgün dokusuna zarar verdiği gerekçesiyle kurul tarafından durdurulmuştur.Cevap
  3. C
    Genç nüfusun istihdam edilebilirliğini artırmak düşüncesiyle teknik eğitim merkezlerinin sayısı ülke genelinde artırıldı.
  4. D
    Uluslararası standartlarda bir üretim kalitesi yakalamak gayesiyle fabrikadaki tüm makine parkuru yenilendi.

Cevap

Restorasyonun durdurulma gerekçesinin, malzemelerin yapıya 'zarar vermiş olması' şeklindeki gerçekleşmiş bir olguya dayandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan cümlede, restorasyonun durdurulma eylemi, malzemelerin yapıya zarar vermesi gibi tamamlanmış ve somut bir duruma (neden) dayandırılmıştır. Bu durum, 'neden-sonuç' ilişkisinin tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ana yargıları (sonuçları) belirleyin.
A'da 'değişikliklere gidildi', B'de 'durduruldu', C'de 'artırıldı', D'de 'yenilendi' yargıları sonuçtur.
Anlam ilişkisini çözmek için önce eylemi tespit etmek gerekir.
2
Sonuca yol açan durumun 'gerçekleşmiş bir olgu' mu yoksa 'hedeflenen bir durum' mu olduğunu analiz edin.
B seçeneğinde 'zarar verme' eylemi gerçekleşmişken, diğer seçeneklerdeki durumlar henüz gerçekleşmemiş hedeflerdir.
Neden-sonuç ile amaç-sonuç arasındaki temel fark, gerekçenin gerçekleşme durumudur.
3
Dil bilgisi ipuçlarını (ek ve edatlar) kontrol edin.
B'de kullanılan '-diği gerekçesiyle' yapısı neden bildirirken; 'üzere', 'düşüncesiyle' ve 'gayesiyle' yapıları amaç bildirir.
Biçimsel özellikler anlamı desteklemek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi Ayrımı

İpuçları

1
Cümledeki eyleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını yöneltin.
2
Eylemin gerekçesi olan kısmın (virgülden önceki bölümün) gerçekleşip gerçekleşmediğine dikkat edin.
3
'-mek için, -mek üzere' gibi yapılar genellikle amaç, '-diği için, -den dolayı' gibi yapılar neden bildirir.

Daha Fazla Pratik

Benzer yapıda olan ancak 'koşul' (şart) ilişkisi içeren cümleleri inceleyerek üçlü ayrımı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'için/üzere/gerekçesiyle' gibi edatların yerine 'amacıyla' kelimesini koyun. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa amaç-sonuç, anlamsızlaşıyorsa veya 'sebebiyle' daha uygun geliyorsa neden-sonuçtur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Cümle Yorumu ve Kavramlar

Bu konudan daha fazla soru