Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, bitki örtüsünün cılız olması sel sularının aşındırma gücünü artırır. Özellikle volkanik patlamalar sonucunda oluşan kalın tüf tabakalarının yer aldığı sahalarda, yüzey sularının ve akarsuların bu yumuşak tabakayı oymasıyla özgün yeryüzü şekilleri belirginleşir. Üst kısımlarında aşınmaya karşı daha dirençli kayaçların bulunması, bu yapıların kule biçiminde yükselmesini sağlar.
Oluşumunda volkanizmanın dolaylı, akarsu ve sel sularının ise doğrudan etkili olduğu bu aşınım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
- Peri bacalarıCevap
- BDelta ovaları
- CObruklar
- DTravertenler
- EMasif araziler
Cevap
Doğru yanıt, volkanik arazilerde sel ve akarsu aşındırması sonucu oluşan peri bacalarıdır.
Soruda açıklandığı üzere, volkanik arazilerde altta yumuşak tüf, üstte ise daha sert kayaçların bulunduğu alanlarda, sel suları ve akarsuların aşındırmasıyla kule benzeri yapılar oluşur. Bu yer şekli peri bacalarıdır ve oluşumunda akarsular doğrudan, volkanizma ise dolaylı etkiye sahiptir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Aşındırma Şekilleri ve Volkanizma İlişkisi
İpuçları
1
Soruda bahsedilen yeryüzü şeklinin oluşumunda 'akarsu ve sel suları' etkilidir. Obruk ve traverten gibi karstik şekilleri seçeneklerden eleyebilirsiniz.
2
Bu şekil, suyun yüzeyi oymasıyla yani bir 'aşınım' sonucunda ortaya çıkmıştır. Delta ovası gibi birikim şekillerini de düşünmeyiniz.
3
Nevşehir ve çevresinde yaygın olarak görülen, volkanik tüflerin aşınmasıyla oluşan şapkalı kulelere benzeyen yer şeklini hatırlayınız.
Daha Fazla Pratik
Peri bacalarının yanı sıra, akarsuların aşındırmasıyla oluşan diğer önemli şekilleri (çentik vadi, dev kazanı, kırgıbayır) gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 0s