Soru

Zorluk: Kolay"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı, bu sözcüklerin cümledeki görevlerine ve anlamlarına göre değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Mademki bizimle gelmeyeceksin, neden bizi bu saate kadar beklettin?
  2. B
    Sokakta yürürken karşılaştığımız eski dostlarla uzun uzun sohbet ettik.
  3. C
    Sınav sonuçları açıklandı mı hemen bana da haber vermeyi unutma.
  4. D
    Öyle derin mi derin bir uykuya daldı ki gürültüden bile uyanmadı.
  5. Kitabı bitirdiğimde sende okumak ister misin?Cevap

Cevap

Kitabı bitirdiğimde sende okumak ister misin? cümlesinde 'sende' sözcüğündeki 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'sende' sözcüğündeki 'de', cümleye 'başkaları gibi sen de' anlamı kattığı için bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır. Cümlede bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
Cümlede 'bitirdiğimde', 'sende' ve 'ister misin' yapıları bulunmaktadır.
Yazım yanlışını bulmak için bu yapıların görevlerini belirlemek gerekir.
2
Söz konusu yapıların cümledeki görevlerini analiz et.
'bitirdiğimde' sözcüğündeki '-de' bulunma durum ekidir (bitişik doğru), 'ister misin'deki 'mi' soru ekidir (ayrı doğru), 'sende'deki 'de' ise 'sen de / sen dahi' anlamı kattığı için bağlaçtır.
Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'nin yazım kuralları farklıdır.
3
Bağlaç olan 'de'nin yazım kuralını uygula.
Bağlaç olan 'de' her zaman ayrı yazılır. Dolayısıyla 'sende' değil, 'sen de' şeklinde yazılmalıdır.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa veya 'dahi' anlamı katıyorsa o 'de' bağlaçtır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de'nin yazımı
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla