Türkiye'deki akarsuların yatak eğimlerinin fazla olması, akış hızlarının ve hidroelektrik enerji potansiyellerinin yüksek olması, bu akarsuların genel olarak "denge profili"nden uzak olduğunu göstermektedir. Türkiye akarsularının büyük bir kısmının denge profiline ulaşmamış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Anadolu levhasının Üçüncü Zaman sonu ve Dördüncü Zaman başında epirojenik olarak toptan yükselmesiCevap
- BTürkiye'nin bulunduğu mutlak konumun bir sonucu olarak akarsu rejimlerinin düzensiz olması
- CAkarsuların döküldükleri kıyılarda kıta sahanlığının geniş olması ve delta oluşumunun yaygınlığı
- DDağların kıyı çizgisine paralel uzanması nedeniyle akarsuların dar ve derin vadiler oluşturması
- ETürkiye'deki arazilerin büyük bir kısmının Birinci Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşması
Cevap
Anadolu levhasının Üçüncü Zaman sonu ve Dördüncü Zaman başında epirojenik olarak toptan yükselmesi
Doğru seçenek, Türkiye'nin jeolojik olarak 'genç' bir yapıya sahip olduğunu ve Üçüncü Zaman sonu ile Dördüncü Zaman başında epirojenez yoluyla toptan yükseldiğini ifade etmektedir. Bu yükselme sonucunda akarsular yataklarını yeniden derine doğru aşındırmaya başlamış, bu da onların deniz seviyesine ulaşan dengeli bir profil oluşturmalarını engellemiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Denge Profili ve Epirojenez İlişkisi
İpuçları
1
Bir akarsuyun ulaşıma uygun olması için yatağının deniz seviyesine yakın ve az eğimli olması gerekir.
2
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının nedeni, kıtaların sıkıştırması sonucu yakın zamanda gerçekleşen bir olaydır.
Daha Fazla Pratik
Akarsu aşındırma şekillerinden olan 'Seki (Taraça)' oluşumunun da epirojenik yükselme ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s