I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Osmanlı Hükûmeti başlangıçta tarafsızlığını ilan etmiş; ancak bir yandan da İtilaf ve İttifak blokları nezdinde diplomatik temaslarda bulunarak siyasi yalnızlıktan kurtulmaya çalışmıştır. Bu süreçte Bahriye Nazırı Cemal Paşa Fransa'ya, Maliye Nazırı Cavit Bey ve Tevfik Paşa ise İngiltere'ye ittifak teklifinde bulunmuş; fakat her iki devlet de Osmanlı Devleti'nin bu taleplerini geri çevirerek Osmanlı'nın savaşta tarafsız kalmasını savunmuştur.
İngiltere ve Fransa'nın, Osmanlı Devleti'nin ittifak tekliflerini reddetmelerinde ve tarafsız kalmasını istemelerinde belirleyici olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlı Devleti'nin kapitülasyonları tamamen kaldırmış olmasını kendi ticari çıkarları açısından doğrudan bir savaş sebebi olarak kabul etmeleri
- BAvusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Balkanlar'daki Slav politikalarını Osmanlı Devleti'nin askeri desteğiyle engellemeyi hedeflemeleri
- İttifak ortakları Çarlık Rusyası'nın Boğazlar ve Osmanlı toprakları üzerindeki stratejik hedeflerinden ödün vermemek ve blok içi uyumu korumak istemeleriCevap
- DOsmanlı halifesinin cihat ilan etme gücünü kendi sömürgelerindeki halkları İttifak Devletleri'ne karşı seferber etmek amacıyla kullanmayı planlamaları
- EOsmanlı Devleti'nin İtalya ile Trablusgarp Savaşı sonrasında imzaladığı Uşi Antlaşması hükümlerini İtilaf Bloku aleyhine ihlal ettiğini öne sürmeleri
Cevap
İttifak ortakları Çarlık Rusyası'nın Boğazlar ve Osmanlı toprakları üzerindeki stratejik hedeflerinden ödün vermemek ve blok içi uyumu korumak istemeleri
İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti ile bir ittifak kurmayı reddetmelerinin temel sebebi; müttefikleri olan Çarlık Rusyası'nın Osmanlı Devleti (özellikle Boğazlar ve İstanbul) üzerindeki tarihsel emellerinden ödün vermek istememeleridir. İtilaf Devletleri, Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü garanti edecek bir ittifaka girerek Rusya'yı küstürmek veya blok dışına itmek istememiş; bu nedenle Osmanlı Devleti'nin tarafsız kalmasını ve savaş dışı tutulmasını kendi stratejik çıkarlarına daha uygun görmüşlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı ittifak tekliflerini reddetme gerekçeleri ve Çarlık Rusyası dengesi
İpuçları
1
İtilaf Devletleri bloğunun üyeleri arasındaki karşılıklı beklentileri ve Çarlık Rusyası'nın Osmanlı coğrafyasına yönelik tarihsel hedeflerini göz önünde bulundurunuz.
2
Bir devletle savunma ittifakı yapmak, onun toprak bütünlüğünü tanımayı ve korumayı gerektirir. İngiltere ve Fransa'nın böyle bir taahhütte bulunması hangi müttefiklerini zor durumda bırakırdı?
3
İngiltere ve Fransa, müttefikleri Çarlık Rusyası'nın Boğazlar ve İstanbul üzerindeki emellerini bildiklerinden, Osmanlı ile ittifak kurarak Rusya ile olan blok uyumunu tehlikeye atmak istememişlerdir.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nin Almanya ile 2 Ağustos 1914'te imzaladığı gizli ittifak antlaşmasının gerekçeleri ve Almanya'nın Osmanlı'yı savaşa sokma hedefleri konusunu pekiştiriniz.
Alternatif Yöntem
Soruya eleme yöntemiyle yaklaşırken; kapitülasyonların kaldırılması (kronoloji hatası), halifelik nüfuzunun kullanılması (Almanya'nın politikası) ve Uşi Antlaşması (alakasız bağlam) seçenekleri elendiğinde, İtilaf içi Rusya dengesine odaklanan seçeneğe doğrudan ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s