Türkiye'de rüzgârların yer şekilleri üzerindeki etkisi her bölgede aynı şiddette görülmez. Özellikle Konya-Karapınar çevresi, Iğdır Ovası ve Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimleri gibi sahalarda rüzgârın hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerine daha sık rastlanmaktadır.
Buna göre, rüzgârın şekillendirici gücünün bu sahalarda yoğunlaşmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Bitki örtüsünün cılız olması ve fiziksel ufalanma sonucu oluşmuş gevşek dokulu malzemenin varlığıCevap
- BTürkiye'nin mutlak konumu gereği orta kuşakta yer alması ve yıl boyu Batı rüzgârları etkisinde kalması
- CArazinin karstik yapıda olması nedeniyle rüzgârların kimyasal çözünme sürecini hızlandırması
- DBu bölgelerdeki yer şekillerinin I. Jeolojik Zaman'da oluşmuş dayanıklı masif araziler üzerinde gelişmesi
- EBu sahalarda yer şekillerinin engebeli olması nedeniyle tarımsal nüfus yoğunluğunun aritmetik nüfus yoğunluğundan yüksek olması
Cevap
Rüzgârın şekillendirici gücü; bitki örtüsünün cılızlığı, kuraklık ve fiziksel ufalanma sonucu oluşan taşınabilir gevşek malzeme ile doğrudan ilişkilidir.
Doğru cevap, rüzgârın yer şekillerini biçimlendirme gücünün bitki örtüsünün koruyucu etkisinden yoksun sahalarda ve fiziksel ufalanma sonucu oluşan parçalı malzemenin varlığında en yüksek olduğunu açıklar. Konya ve Iğdır gibi sahalar bu fiziksel koşulların Türkiye'deki en tipik örnekleridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rüzgâr Şekillendirmesinin Koşulları
İpuçları
1
Rüzgârın bir yeri şekillendirebilmesi için önünde engel olmaması (bitki gibi) gerekir.
2
Konya ve Iğdır'ın ortak iklim özelliğini ve bu iklimin toprak üzerindeki etkisini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'deki rüzgâr aşındırma şekilleri (mantar kaya, tafoni, şahit kaya) ile biriktirme şekillerini (kumul, lös, barkan) sınıflandırarak çalışmak faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:50s