Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye’nin kıyı bölgelerinde dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu; kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım imkânlarını, yağış miktarını ve limanların art bölgesini (hinterland) belirleyen temel faktördür. Ege Bölgesi'nde dağların büyük çoğunluğu kıyıya dik (enineenine) uzanarak denizel etkilerin iç kısımlara kadar ulaşmasına olanak tanırken, bir yöredeki dağlar bu genel karakteristikten saparak kıyıya paralel bir hat oluşturur. Bu durum, söz konusu yörede ulaşımın sarp geçitlerle sağlanmasına ve hinterlandın daralmasına yol açmıştır.

Bu morfolojik özellikleri nedeniyle Ege Bölgesi'nin genelinden ayrılan ve Akdeniz kıyı kuşağındaki dağ sıralarının coğrafi etkilerine benzer bir tablo sergileyen dağ kütlesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Aydın Dağları
  2. B
    Kaz Dağları
  3. C
    Madra Dağları
  4. Menteşe DağlarıCevap
  5. E
    Yunt Dağları

Cevap

Ege Bölgesi'nde yer almasına rağmen kıyıya paralel uzanarak ulaşımı zorlaştıran ve hinterlandı daraltan dağ kütlesi Menteşe Dağları'dır.
Doğru cevap olan seçenek, Muğla çevresinde yer alan ve Ege Bölgesi'nin genel enine kıyı yapısına (dağların kıyıya dik uzanması) aykırı olarak kıyıya paralel/obua bir uzanış sergileyen dağları belirtmektedir. Bu durum, bu yörede denizel etkinin iç kesimlere sızmasını zorlaştırmış, hinterlandı daraltmış ve ulaşımın ancak sarp geçitlerle (örneğin Sakar Geçidi) sağlanmasına neden olmuştur. Bu özellikleri nedeniyle Menteşe yöresi, coğrafi karakter bakımından Ege'den ziyade Karadeniz ve Akdeniz'in kıyı kuşağına benzer.

Adım Adım Çözüm

1
Ege Bölgesi'ndeki dağların genel uzanış doğrultusunu hatırla.
Ege'de dağlar genellikle kıyıya dik (enineenine) uzanır ve bu durum graben ovaları üzerinden iç kesimlere ulaşımı kolaylaştırır.
Genel kural ile istisnai durumu ayırt edebilmek için temel bilgiyi belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağların kıyıya göre konumlarını analiz et.
Kaz, Madra, Yunt ve Aydın dağları denize dik uzanan horst kütleleridir; ancak Menteşe yöresindeki dağlar kıyıya paralel bir konumdadır.
Soruda istenen 'istisnai uzanış' ve 'dar hinterland' özelliklerini karşılayan merkezi bulmak gerekir.
3
Uzanış doğrultusunun coğrafi sonuçlarını değerlendir.
Menteşe Dağları kıyıya paralel uzandığı için Sakar Geçidi gibi sarp yollarla ulaşım sağlanır ve bu durum Akdeniz/Karadeniz tipi 'boyuna kıyı' özelliklerini andırır.
Morfolojik yapının ulaşım ve iklim üzerindeki etkisini doğrulamak için son analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Dağların Kıyıya Göre Uzanışının Etkileri

İpuçları

1
Ege Bölgesi'nde dağların çoğu 'dik' uzanırken, güneydeki bir yörede bu kural bozulur.
2
Muğla çevresindeki dağların kıyıya 'paralel' uzanması, buranın ulaşımını neden zorlaştırır?
3
Graben hatları arasında yer alan Kaz, Madra, Yunt ve Aydın dağları denize dik uzanırken, Menteşe yöresi bu genellemenin dışındadır.

Daha Fazla Pratik

Menteşe yöresinin bu özel uzanışının, bölgedeki nüfus yoğunluğu ve tarımsal faaliyetler üzerindeki etkilerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Dağları

Bu konudan daha fazla soru