I. Dünya Savaşı'nı sonlandıran 30 Ekim 1918 tarihli mütarekenin ardından İtilaf donanmalarının İstanbul önlerine demirlemesi ve Anadolu'nun stratejik noktalarının peyderpey işgal edilmesi üzerine Türk kamuoyunda büyük bir infial yaşanmıştır. İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı sessiz kalarak halkı sükûnete ve İtilaf güçlerine karşı direnmemeye davet etmesine karşın, halk kendi bölgesini savunmak amacıyla çeşitli yollarla tepkisini ortaya koymuştur.
Buna göre, mütareke sonrası dönemde Anadolu ve Trakya halkının haksız işgallere karşı gösterdiği tepkiler ve yürüttüğü faaliyetler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- AFatih, Kadıköy ve Sultanahmet gibi merkezlerde yüz binlerce kişinin katıldığı geniş çaplı protesto mitingleri tertip edilmesi
- İstanbul Hükümeti'nin emir ve yönlendirmesiyle merkezi bir seferberlik ilan edilerek İtilaf güçlerine karşı düzenli orduyla sınır savunması başlatılmasıCevap
- CBölgesel düzeyde kongreler ve şuralar toplanarak mülki ve idari dayanışmanın tesis edilmesi
- Dİşgalci unsurların ve ayrılıkçı çetelerin eylemlerine karşı silahlı yerel direniş müfrezelerinin faaliyete geçirilmesi
- Eİtilaf Devletleri temsilciliklerine ve tarafsız ülke elçiliklerine telgraflar çekilerek işgallerin hukuksuzluğunun diplomatik yollarla bildirilmesi
Cevap
İstanbul Hükümeti'nin emir ve yönlendirmesiyle merkezi bir seferberlik ilan edilerek İtilaf güçlerine karşı düzenli orduyla sınır savunması başlatılması
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması sonrasında İstanbul Hükümeti işgaller karşısında tamamen pasif, teslimiyetçi ve uzlaşmacı bir tavır takınmıştır. Hükümet, halktan işgallere karşı direnmemesini istemiş, mütareke gereği orduların terhisine ve silahların teslimine öncülük etmiştir. Bu nedenle işgallere karşı merkezi bir seferberlik veya düzenli ordu savunması yapılmamış, mücadele halkın kendi imkânlarıyla yerel düzeyde başlatılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mondros Ateşkes Antlaşması Sonrası İşgaller Karşısında İstanbul Hükümeti'nin Teslimiyetçi Tutumu ve Türk Halkının Yerel Teşkilatlanma Refleksi
İpuçları
1
Mondros sonrası dönemde İstanbul'daki padişah ve Damat Ferit Paşa hükümetinin işgaller karşısındaki genel siyasetini ve tavrını hatırlayınız.
2
Mütareke maddeleri gereğince Osmanlı ordusunun silah bırakması ve terhis edilmesi öngörülmüştü. Bu durum merkezi bir ordu hareketini mümkün kılmış mıdır?
3
Direniş hareketleri merkezi bir devlet politikası olarak değil; halkın kurduğu cemiyetler, mitingler ve yerel milis güçleri vasıtasıyla tabandan örgütlenmiştir.
Daha Fazla Pratik
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin hukuki gerekçe yapılarak işgal edilen ilk bölgeleri ve yerel kongrelerin özelliklerini pekiştiriniz.
Alternatif Yöntem
Soru kökündeki 'halkın tepkileri ve faaliyetleri' vurgusuna dikkat ediniz. Seçeneklerde halkın sivil inisiyatifleri (miting, telgraf, cemiyetleşme, yerel silahlanma) ile merkezi yönetimin teslimiyetçi resmi tutumu kıyaslandığında devlet eliyle yürütülen bir sınır seferberliğinin bulunmadığı kolaylıkla elenebilir.
Tahmini Süre:1m 0s