Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Ateşkes Antlaşması'nda yer alan;

I. İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması hâlinde herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilmesi (7. Madde),
II. Vilâyât-ı Sitte adı verilen altı doğu vilayetinde karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebilmesi (24. Madde)

hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İtilaf Devletleri'nin bu maddelerle ulaşmak istediği ortak ve temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Amasya Genelgesi hükümleri uyarınca ulusal iradeye dayalı yeni bir hükümet teşkil etmek
  2. B
    Milli varlığa düşman azınlık cemiyetlerinin silahlanmasını önleyerek asayişi sağlamak
  3. Anadolu topraklarında gerçekleştirilecek fiilî işgallere hukuki zemin ve uluslararası meşruiyet kazandırmakCevap
  4. D
    Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan ulusal direniş kararlarının yayılmasını engellemek
  5. E
    Doğu ve Güney cephelerindeki ordu birliklerinin düzenli ordu bünyesine katılımını denetlemek

Cevap

Anadolu topraklarında gerçekleştirilecek fiilî işgallere hukuki zemin ve uluslararası meşruiyet kazandırmak
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit altında gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal etmelerine, 24. maddesi ise Doğu Anadolu'daki altı ilde (Vilâyât-ı Sitte) karışıklık çıkması durumunda bu bölgeleri işgal etmelerine olanak tanımıştır. Bu iki maddenin ortak ve en temel hedefi; İtilaf Devletleri'nin Anadolu topraklarında gerçekleştireceği fiilî işgallere uluslararası kamuoyunda ve diplomasi masasında hukuki bir dayanak ile meşruiyet zemini kazandırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin içeriklerini ve hukuki niteliklerini analiz etmek
7. madde İtilaf Devletleri'ne 'güvenlik tehlikesi' bahanesiyle istedikleri stratejik noktayı işgal etme yetkisi tanırken, 24. madde Doğu Anadolu'daki altı vilayette (Vilâyât-ı Sitte) karışıklık çıkması hâlinde bu bölgelerin işgaline kapı aralamaktadır.
Maddelerin ortak niteliğini ve İtilaf Devletleri açısından sağladığı diplomasi avantajını kavramak.
2
Maddelerin İtilaf Devletleri'nin işgal stratejisindeki rolünü belirlemek
İtilaf Devletleri bu maddeler sayesinde yapacakları işgalleri keyfî bir saldırı değil, Osmanlı Hükümeti'nin resmen imzaladığı bir antlaşma hükmü olarak sunabilmiş ve uluslararası kamuoyunda meşruiyet zemini oluşturmuştur.
Mütareke metnindeki maddelerin arka planındaki siyasi ve hukuki gayeyi tespit etmek.
3
Doğru seçeneği belirlemek ve çeldiricileri elemek
Her iki maddenin ortak ve en temel amacı, Anadolu genelinde başlatılacak fiilî işgallere hukuki bir dayanak ve uluslararası meşruiyet zemini hazırlamaktır.
KPSS tarih müfredatında 7. ve 24. maddelerin en temel kazanımı işgalleri hukuki kılıfa büründürmektir.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. Maddelerinin İşgalleri Hukukileştirme Niteliği

İpuçları

1
Mütareke maddelerinde geçen 'işgal edebilme hakkı' ifadesinin uluslararası diplomasi ve hukuk açısından ne sağladığını düşününüz.
2
İtilaf Devletleri'nin gerçekleştireceği askeri müdahaleleri dünya kamuoyuna 'antlaşma hükmü gereği meşru bir hak' olarak sunma gayesini göz önünde bulundurunuz.
3
7. ve 24. maddeler, Anadolu topraklarının işgal edilmesine 'hukuki bir kılıf ve meşruiyet' kazandırmak amacıyla antlaşmaya konulmuştur.

Daha Fazla Pratik

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın haberleşme araçlarının denetimi (12. Madde) ve ordunun terhisi (5. Madde) hükümlerinin Türk halkının örgütlenmesi üzerindeki etkilerini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Maddelerin getirdiği yetkilere bakıldığında 'güvenlik tehlikesi' ve 'karışıklık çıkması' kavramlarının son derece muğlak bırakıldığı görülür. Bu muğlaklık, İtilaf Devletleri'nin istedikleri an herhangi bir bölgeyi uluslararası hukuka ve antlaşma metnine uygun şekilde işgal edebilmeleri için bilinçli olarak tasarlanmıştır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Bu konudan daha fazla soru