Examkin

Soru

Zorluk: Orta"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Geleneksel Türk el sanatlarının en güzel örneklerinin sergilendiği bir müzede, ziyaretçiler için hazırlanan bilgilendirme metnindeki şu cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Oysaki bu sergideki asıl amaç, sadece eserleri tanıtmak değil, bu sanatların ruhunu da hissettirmektir.
  2. B
    Siz de takdir edersiniz ki geleneksel motiflerin her biri derin birer anlam ve tarihsel süreç barındırır.
  3. C
    Atölye bölümündeki çalışmaların ne zaman sonuçlanacağını görevli rehberlere sormanız mümkün mü?
  4. D
    Bu yılki müze programında ebru ve çini sanatına dair kapsamlı uygulamalara da geniş yer verilecek.
  5. Geleneksel motiflerin yer aldığı bu eserler de sanatçının ruh dünyasından izler bulmak mümkündür.Cevap

Cevap

Geleneksel motiflerin yer aldığı eserlerin içinde (bulunma anlamı) sanatçının izlerinin bulunduğu kastedildiği için 'eserlerde' kelimesindeki 'de' eki bitişik yazılmalıdır.
Hatalı olan cümlede, sanatçının ruh dünyasından izlerin nerede bulunduğu (eserlerin içinde) ifade edilmektedir. Bu bir bulunma durumudur. 'Eserler de' şeklinde ayrı yazıldığında 'eserler dahi' gibi yanlış bir anlam ortaya çıkar. Doğru yazım 'eserlerde' şeklinde bitişik olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki dede, kiki ve mimi ifadelerini tespit et.
E seçeneğinde 'eserler de' ifadesindeki 'de' eki tespit edildi.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu daraltmak gerekir.
2
'Çıkarma testini' uygula (Cümleden 'de'yi çıkararak anlamı kontrol et).
"Eserler sanatçının ruh dünyasından izler bulmak mümkündür" cümlesi anlamsız hale gelir.
Bağlaç olan dede cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır; ancak ek olan −de-de çıkarıldığında anlam tamamen bozulur.
3
Ekin görevini (bağlaç mı, bulunma eki mi) belirle.
İfadenin yer (bulunma) anlamı kattığı anlaşıldı.
Anlam bozulduğu için bu bir ek (hâl eki) görevindedir ve bitişik yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Türkçede dede bağlacı her zaman ayrı, −de-de bulunma hâl eki ise her zaman bitişik yazılır. Benzer şekilde, bağlaç olan kiki ayrı (istisnalar hariç), ek olan −ki-ki bitişik yazılır.

İpuçları

1
Cümledeki 'de'yi parmağınızla kapatıp cümleyi tekrar okuyun. Anlam tamamen bozuluyorsa o bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
2
'ki' ekinin yazımı için kelimeye '-ler' eki getirmeyi deneyin. Eğer kelime (örneğin: sergidekiler) anlamlı oluyorsa bitişik, olmuyorsa (örneğin: edersinizkiler) ayrı yazılır.
3
Hatalı seçenekte 'eserler' kelimesine gelen ekin cümleye 'dahi' anlamı mı yoksa 'bulunma' anlamı mı kattığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'ki'nin bitişik yazıldığı 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kodlamasını tekrar ederek bu istisnaları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soru ekini (mi) kontrol ederken kendinden sonra gelen eklerle bitişik, kendinden önceki kelimeyle her zaman ayrı yazıldığını hatırlamak hızlı bir eleme sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru